Çalýk  Grubu'nun Tasarruf Mevduatý Sigorta Fonu'ndan (TMSF) aldýðý Sabah-ATV için kamu bankalarýndan kullandýðý 750 milyon dolarlýk kredinin, 'teminat deðerinin 9 kat fazla gösterilerek' alýndýðý ortaya çýktý. Baþbakanlýk Yüksek Denetleme Kurulu'nun (YDK) raporunda kredinin tüm ayrýntýlarý gözler önüne serilirken, Çalýk'ýn bu krediyi nasýl ve hangi koþullarda aldýðý da ortaya çýktý.

Raporda, kredi için teminat gösterilen 7 gayrimenkulün 102.7 milyon liralýk ekspertiz deðerinin, 975 milyon lira olarak ipotek edildiði görüldü. Ayrýca ortaklarýn koyacaðý 450 milyon dolara karþýn, kredinin geri ödemesinde 51.5 milyon lira açýk olduðu ortaya çýktý.

YDK'nýn 29 Ocak 2009 tarihinde tamamladýðý Halk Bankasý'nýn 2007 yýlý raporuna ilk olarak Habertürk Gazetesi yer verdi. Daha önce kamuoyuna açýklanmayan pek çok detayýn yer aldýðý raporda, krediye iliþkin þu bilgiler yer aldý:

51.5 milyon liralýk açýk hesaplandý

22 Nisan 2008'de Vakýfbank ve Halk Bankasý'nýn 750 milyon dolar kredi kullandýrdýðý Sabah-ATV için ortaklar 450 milyon dolar sermaye katkýsý yaptý öngörüsüyle hareket edildi. Buna karþýn, 3 yýlý ödemesiz 10 yýl vadeli, Libor+4.85 faizli bu kredinin nakit akým ve projeksiyon çalýþmasýnda bir açýk olacaðý hesaplandý. Nakit akým tablosu ve faiz, amortisman ve vergi öncesi kà ¡r gelirleri ile yatýrým harcamalarý ve alýnan kredinin faiz ve geri ödemeleri karþýlaþtýrýldýðý projeksiyonda, 2012 ile 2015 yýllarý arasýnda toplam 51.5 milyon dolarlýk bir açýk olacaðý belirlendi. Raporda bunun ortaklarýn katkýlarý ile karþýlanmasý gerektiði vurgulandý.

Ekspertiz deðerinin 9.5 katý ipotek

Gayrimenkullerin ekspertiz deðerine göre, çok yüksek deðerle ipotek altýna alýndýðý belirlendi. Rapora göre, krediye teminat olarak Aðustos 2007'de özel bir deðerlendirme firmasýnca hazýrlanan ekspertiz raporunda teminat olarak gösterilen 7 adet gayrimenkul için 102.7 milyon lira deðer tespit edildi. Ancak bu 7 gayrimenkul üzerine 975 milyon lira tutarýnda birinci derece ipotek konuldu. Raporda üzerine ipotek konulan gayrimenkullerin Sabah-ATV'ye ait olduðu ve 'ekspertiz deðerlerine göre çok yüksek deðerle ipotek altýna alýnmýþ olduðu' vurgulandý.

Þžu ana kadar sadece 15 milyon dolar ödendi

YDK raporuna göre, Sabah-ATV'yi satýn alan Turkuvaz Radyo Televizyon Gazetecilik Yayýncýlýk A.Þž.'ye kullandýrýlan kredi, 6 ayda bir faiz ödemesi koþuluyla kullandýrýldý. Kredinin ana para ödemeleri ise 22 Nisan 2011'de baþlayacak ve 6 aylýk ödemeler halinde yapýlacak. Anapara ödemesi olarak taksit dönemlerinde 2 bankaya 25'er milyon dolar ödenecek. Bu arada toplam 1.1 milyar dolara satýn alýnan Sabah-ATV bedelinin, 350 milyon dolarý da Katarlý Al Wasaeel International Media Co.'dan temin edildi. Vakýfbank ve Halkbank'tan alýnan kredi için ilk devre faizi olarak þu ana kadar sadece 22 Ekim 2008'de 15 milyon 11 bin 523 dolar faiz ödemesi yapýldý. Kredinin ikinci faiz ödemesi ise 22 Nisan 2009'da yapýlacak.

Grubun ekonomik ve mali durumu yakýndan izlenmeli

VAKIFBANK ve Halkbank yöneticileri krediyi 'proje kredisi' olarak adlandýrmalarýna raðmen, YDK bunun bir proje kredisi olarak nitelenmesinin mümkün bulunmadýðýný bildirdi. Raporda kredi, bankacýlýk mevzuatýnda bankalarýn yönetim kurullarýna tanýnan serbestlik içinde kullandýrýlan orta ve uzun vadeli döviz kredisi olarak nitelendirildi. Raporun konuyla ilgili son bölümünde, toplam 10 yýl vadeli olan kredi için 'vade uzunluðuna' dikkat çekilerek, þu önerilerde bulunuldu:

Firmanýn durumunun yakýndan izlenerek, geliþmelere göre maddi teminatlarýn güçlendirilmesi için gereken çabanýn gösterilmesi.

Firmanýn dahil olduðu grubun hakim ortaðýnýn müþterek borçlu ve müteselsil kefil sýfatýyla imzasýnýn alýnmasý dolayýsýyla, grubun diðer faaliyet alanlarýnda faaliyet gösteren firmalarýn ekonomik ve mali durumlarýnýn yakýndan izlenmesi.

Marka ve haklar için de çok yüksek deðer biçildi

ÝÞžLETME rehnine konu edilen varlýklara da çok yüksek deðer biçildiði vurgulanan raporda, '214,3 milyon lirasý makine teçhizat ve 29.5 milyon lirasý demirbaþlar olmak üzere 243.8 milyon lira menkul deðerler yanýnda, bunlarla birlikte lisans, marka ve haklar yine çok yüksek deðerle ticari iþletme rehnine konu edilmiþtir' denildi. Raporda, teminat olarak alýnan hisse rehinleri, gayrimenkul ipoteði ve ticari iþletme rehninin tümüyle devralýnan Sabah-ATV'den ibaret olduðuna dikkat çekildi.

Kefalet imzasýnýn gücü tartýþmaya açýk

KREDÝ sözleþmesine müþterek borçlu ve müteselsil kefil olarak Ahmet Çalýk imza attý. Genel olarak çok temkinli bir dil kullanýldýðý gözlenen YDK raporunda Çalýk'ýn müþterek borçlu ve müteselsil kefil olarak attýðý imza da deðerlendirildi. Çalýk'ýn hiç ismi geçmeden 'hakim ortak' olarak adlandýrýlan kefilin, grubun diðer þirketlerinde genellikle küçük paylarla hisseleri bulunduðu kaydedilen raporda, þu görüþe yer verildi: 'Kredi sözleþmesini kefil olarak imzalayan hakim ortaðýn, diðer þirketlerdeki sermaye paylarýnýn nakde dönüþtürülebilmesi uygulamada mümkün olmadýðýndan, þirketlerdeki paylarýnýn mevcudiyeti, teminat olarak imzasýný kuvvetlendiren bir unsur gibi görülmemelidir. Hakim ortaðýn, serbest mal varlýðýný gösteren araþtýrmaya yer verilmediðinden, kefalet imzasýnýn gücü tartýþmaya açýktýr.'
Hürriyet