Buna baktığımız zaman konut sayısı bunun biraz üzerinde. Boş evler var. İki evi olanlar var. Birden fazla evi olanlar var. Özellikle küçük yerleşim birimlerinde devam lı kullanılmayan evler var.
Türkiye'nin profiline baktığımız zaman nicelikten ziyade nitelik sorunu var. Türkiye'de evsiz insan yok. Sokakta yatan yok. Mevcut konutlar bugünkü modern çağın, asgari standartlarına haiz evlerde yaşayanların oranı yüzde 50 civarında.
Modern hayatın gerektirdiği sosyal donatılar, okul, sağlık merkezi, parklar, otopark ulaşım, ticaret merkezi ve temiz hava gibi kriterlere göre aradığımızda en iyimseri yüzde 50.
Dünya'ya baktığımız zaman biz Meksika ve Arjantin'den geriyiz. Ama Mısır'dan ileriyiz. Mexico City'de gecekondu sorunu bizden daha fazla. Fakat diğer kentlerde durum iyi. Ortalamaları Türkiye'den yüksek.
Biz Kore ile İspanya'yı kendimize kriter olarak almalıyız. Onları yakalamalız. 20 sene önce İspanya bize yakın bir noktadaydı. Şimdi tamamen gecekondu sorunu halletti. Hatta konutta dünyanın en iyi örneklerinden birisi oldu. Güney Kore'de aynı şekilde.
Türkiye'de alt, dar ve yoksul gelir grubunun konut satın alacak parası yok. Kazancıyla ancak karnını doyurabiliyor. Tam da doyuramıyor.
TOKİ sosyal devlet olmanın gereği bu misyonu üstlenmiş vaziyette. Bu dönemde sistemi oturtmak hem vatandaşın güvenini kazandınmak için ciddi bir adım attık.
Hasılat paylamışı projelerinden gelen kaynaklar var. Sattığımız konuttan gelecek 10-15 yıllık nakit akışı var. Diğer taraftan da TOKİ Türkiye'de bir marka oldu. İşinin sahibidir. Bundan 10 sene önceki "Devlet bu işi yapmaz" ve "Bu iş çok zaman alır" anlayışı bitti. "TOKİ bu işi alırsa, bitirir" imajı doğdu. Vatandaşa bu umut kapısı oldu. Önümüzdeki dönemde finans yöntemlerini de oturtmak suretiyle bu işe önem vereceğiz.
Finans ayağını alacaklarımızı likide edeceğiz. Tahvil çıkarma başta olmak üzere finansal imkanlarımızı değerlendireceğiz. Devlet tarafından bazı fonlarla desteklenmek için girişimlerimiz var. Yoksul, dar ve altg elir grubunu böyle ev sahibi yapacağız.
Kutsal hak olan barınma ihtiyacını mutlaka yerine getireceğiz. İnsanları gelir seviyesine göre daha nitelikli konutlara taşıyacağız. TOKİ'nin bu dönemdeki en önemli misyonu bu olacak.
ebayraktar@toki.gov.tr
