Yatýrým yapmak isteyenlerden gelen sorularda öne çýkan detaylar; 'emlak fiyatlarý' ve 'alým zamanlamasý' üstünde odaklanýyor. Mesajlarda 'ortak kaný' fiyatlarýn artacaðý yönünde ama 'keskin soru iþaretleri' de çok net!

Bu noktada konuyu açmak ve özellikle 'krizden çýkýþ dönemlerinde' çok görülen 'bir hataya' daha doðrusu 'çok düþülen' bir tuzaða deðinmek istiyorum...
Bu 'tuzak' nedir?
Deðerli dostlar, oyunun adý 'yüksek kira getiriþi'...
Diyeceksiniz ki; bu ne anlama geliyor?
Detaylandýrarak açýklamaya çalýþacaðým...
Bir iþyeri almak istiyorsunuz, deðerini nasýl ölçersiniz? Oradan elde edeceðiniz kiranýn verdiðiniz parayý size ne kadar zamanda geri döndüreceði üzerinden bir hesap yaparsýnýz ve ona göre karar verirsiniz. Bu detay sonrasý gelin bir simülasyon yapalým. X'in 100 birime satmak istediði bir iþyeri var. Satýþa çýkarýyor ama gerek çevredeki kiralar gerekse binanýn özellikleri deðerinin 50-60 birimi geçmesine izin vermiyor. Aklýna dahice bir fikir geliyor. En yakýn arkadaþýna orayý rayicin oldukça üstünde bir miktarda kiraya veriyor. Göstermelik olarak 1 yýllýk kira kontratý yapýlýyor ve daha sonra gazeteye yüksek kira garantili iþyeri ilaný veriliyor. Siz ilana cevaben oraya gidiyorsunuz, iþyerini görüyorsunuz, 'Bu kadar etmez' fikrine sahip olmanýza raðmen yüksek kira getiriþi üzerinden bir hesap yapýyorsunuz ve kýsa sürede geri dönen para gerçeðine kapýlarak alýmý yapýyorsunuz... Aradan bir süre geçiyor, kiracý çýkýyor ve siz yeniden kiraya vermeye kalktýðýnýz zaman gerçekle karþý karþýya geliyorsunuz. Talip olan kiracýlarýn teklif ettikleri rakamlar, sizin içeride bulduðunuz kiracýdan oldukça düþük. Hatta o rakamlardan kiralýk ilanýnýza bakmaya gelen bile yok.

Deðerli dostlar, yukarýdaki örnek Amerika'da hatta '2003-2007' arasýndaki 'ballý dönemde' Türkiye'de bile bir dönem çok yaþanan ve 'ödediðim taksit ile aldýðým kira ayný' noktasýnda birçok insaný yüksek fiyatlardan alýma teþvik eden bir yapýyý anlatýyor...
Bu noktada 'örnekleme' sonrasý çýkarýmlar yapalým ve konuyu detaylandýralým:
1-  Ýster iþyeri, ister ev olsun yüksek kira getiriþi hatta ödediðiniz taksitlere eþit kira getiriþi gibi tekliflerle karþýlaþtýðýnýzda, durup, düþünmeniz gerekli.
2-  Gerçekten daha önceki örneklerimizde de incelediðimiz gibi deðerine göre daha yüksek kira getiriþi olan ev-iþyerleri olabilir. Olabilir ama görevimiz sizleri bütün olabileceklere karþý uyarmak ve bir tane dahi olsa tekrarý olmamasý için yaþananlarý ve yaþanabilecekleri sizlere aktarmak.
3-  Bu tip 'garantili alýmlar' yapmak isteyenler; kiracýnýn 'gerçek olduðundan' emin olmalý ve doðrulamalýlar...
4-  Dünyada 'bedava' hiçbir þey yoktur! Kredi aldým, kiraya verdim; bedavaya geldi! Mantýklý deðil!
Son söz: Yukarýdaki 'örneði' Türkiye'de 2006-2007 Kasým arasýnda 'piyasalar' en noktalarýný test ederken, insanlar 'ne aldýðýný umursamazken' de gündeme getirmiþtim! Þžimdi 'ayný tehlike' yine var ve dikkatli olma zamaný!

Kredi faizleri hala çok yüksek!
 
Yukarýda konut piyasasýný 'ele almýþken' bir noktanýn altýný çizmek ve bankalara da bir çaðrý yapmak istiyorum; dünyanýn hiçbir bölgesinde uygulamadýðýnýz faiz oranlarýný Türkiye'de uyguluyor ve üstüne bir de düþen kur ile inanýlmaz paralar kazanýyorsunuz. Bu faiz böyle gitmez, Türkiye, 'bu faizi hak edecek kadar' riskli deðil. Gelin; bu faizlerin seviyesini 'halk tüketimden gelen gücünü kullanýp, talebi kesmeden' bir kez daha düþünün...
HaberTürk/Yiðit Bulut