Katar'da sadece taahhüt deÄ?il mobilyadan inÅ?aata, gıdadan hazır giyime hemen her sektörde önemli fırsatlar var...

Ã?Ã?LDE yeni bir Å?ehir inÅ?a ediyorlar..." Bu cümle, bugünlerde Katar'ın baÅ?kenti Doha'ya gidenlerin ortak görüÅ?ünü gayet net bir biçimde özetliyor. Sadece baÅ?kenti deÄ?il Katar'ın tamamı Körfez'in parlayan yıldızı olarak gösteriliyor. Son 5 yılda iyice artan Katar-Türki-ye yakınlaÅ?ması hem sosyal hem de ekonomik açıdan meyvelerini vermeye baÅ?ladı. Artan ticari iliÅ?kilerin yanı sıra son olarak iki hafta önce Türkiye-Katar arasındaki vize kalktı.

İki ülke arasında imzalanan mutabakat muhtırasına göre, her iki ülkenin diplomatik, hizmet ve hususi pasaport sahibi vatandaÅ?ları, taraf ülkede, giriÅ? tarihinden itibaren 6 ay içinde 90 günü aÅ?mamak kaydıyla vizesiz kalabilecek. Ã?zellikle iÅ? dünyası vizenin kalkmasından sonra iki ülke arasında iÅ? hacminin daha da artabileceÄ?ini düÅ?ünüyor.

Krallıkla yönetilen Katar 1971'de baÄ?ımsızlıÄ?ına kavuÅ?muÅ?. Ancak Katar'ın kaderi 1990'da bölgede doÄ?algazm bulunmasıyla deÄ?iÅ?miÅ?. Ã?ok fazla petrolü olmamasına raÄ?men Katar'da dünya doÄ?algaz rezervlerinin yüzde 15'i bulunuyor. Katar'daki toplam doÄ?algaz rezervinin 26 trilyon metreküp olduÄ?u tahmin ediliyor. Ã?lke, yılda 35 milyon ton LNG (sıvılaÅ?tırılmıÅ? doÄ?algaz) ihraç ediyor.

Katar yüzölçümü açısından Türkiye'yle karÅ?ılaÅ?tırıldıÄ?ında çok küçük bir ülke. Sadece 11 bin 521 kilometrekare. Temmuz 2009 itibariyle nüfusu 907 bin. Yani 1 milyon bile deÄ?il. Sıkı durun, bu nüfusun da sadece yüzde 27'si Katarlı. Yani ülkede yaklaÅ?ık 225 bin yerli yaÅ?ıyor.

Ã?LKE ŞANTİYE GÃ?RÃ?MÃ?NDE

Yüzölçümü  ve nüfusu küçük olsa da Katar hızla zenginleÅ?en bir ülke. 2008 sonu itibariyle 81.9 milyar dolarlık milli gelire sahip. 2011 yılında ülkenin GSMH'sımn 100 milyar doları bulacaÄ?ı tahmin ediliyor. LNG ihracatının ise 2010"da 77 milyon tona ulaÅ?ması bekleniyor.

ZenginleÅ?en Katar, adeta yeni bir ülke inÅ?a ediyor. Katar"ın bugünkü durumu biraz da 15-20 yıl öncesinin Dubai'sine benzetiliyor. BaÅ?ta Doha olmak üzere ülke adeta Å?antiye görünümünde. DoÄ?al olarak inÅ?aat sektörü hayli hareketli.

Katar'da üretim yok denecek kadar az. Ã?lke tüm ihtiyaçlarım ithalatla karÅ?ılıyor. Hazır giyimden gıdaya, mobilyadan beyaz eÅ?yaya Katar'a birçok ürün satmak mümkün. Tabii Katar'la iÅ? yapmanın yollarım tam olarak öÄ?rendikten sonra...

"ORTA BOY FİRMALAR GELSİN"

 Ã?nce isterseniz inÅ?aat sektöründeki fırsatlardan baÅ?layalım...  Türkiye'nin Doha Ticaret MüÅ?avirliÄ?i'nin verdiÄ?i bilgiye göre, Katar'daki ulaÅ?tırmadan enerjiye, inÅ?aattan saÄ?lıÄ?a 5 yılda tamamlanması planlanan yatırımların tutarı 150 milyar doları buluyor.

 Son yıllarda Türk müteahhitlerinin ilgi alanına Katar da girdi. Türkiye'nin Katar Büyükelçisi Mithat Rende, 3 yıl önce 3.2 milyar dolar olan Türklerin Katar'da yapımını üstlendiÄ?i projelerin tutarının 2009'da 8.5 milyar dolara çıktıÄ?ını vurguluyor. Rende, "Şu anda Türk müteahhitlerin ihalesine girdiÄ?i büyük projeler var. Yakında alman projelerin tutarının 10 milyar doları bulacaÄ?ını ümit ediyoruz" diyor. Mithat Rende, Türk Å?irketlerinin Katar'daki iÅ?leri hakkında Å?u bilgileri veriyor:

 "Burada taahhüt sektöründe 25 Å?irketimiz var. Gama, enerji Å?ehrinde hem LNG terminalleri yapıyor hem de GTL doÄ?algazdan sıvı yakıt elde etme tesislerinde taÅ?eron olarak çalıÅ?ıyor. Ã?lkenin en büyük otobanım Tekfen inÅ?a ediyor. YaklaÅ?ık 250 milyon dolarlık bir iÅ?. STFA'nm da çok baÅ?arılı iÅ?leri oldu. Baytur İnÅ?aat, Katar İslam Eserleri Mü-zesi'ni inÅ?a etti. Şimdi de büyük bir prestij eseri olan kongre merkezi inÅ?a ediyorlar. Yüksel İnÅ?aat, altyapı tesisi yapıyor. TAV, 50 milyon kiÅ?i kapasiteli bir havalimanı inÅ?a ediyor. Projenin tutarının 14 milyar dolara kadar çıkacaÄ?ı tahmin ediliyor. Havalimanının terminalini bir Japon Å?irketi ortaÄ?ıyla inÅ?a ediyor. Onların taÅ?eronları Anel ve Ekin Proje. Nurol da önemli iÅ?ler almaya baÅ?ladı. Ã?alık, Makyol ve Kalyon güçbirliÄ?i oluÅ?turdular. Bazı  Å?irketlerimizin de iÅ? almak için giriÅ?imleri sürüyor. Katar'da hem popüler bir ülkeyiz hem de Å?irketlerimiz çok saygı görüyor. Orta boy Å?irketlerimizin de Katar'a gelmesini özendiriyoruz."

İNŞAAT MALZEMESİ SATIN

 Sadece müteahhitler deÄ?il inÅ?aat malzemesi üreticileri de gözünü Katar'a çevirmiÅ? durumda. Aslında Katar'daki inÅ?aat projelerinde Türk inÅ?aat malzemeleri kullanılmıyordu. Bunun nedeni ise Türk ürünlerinin Katar'da akredite olmamasıydı. Artık bu sorun çözülmeye baÅ?ladı.

 SinpaÅ?  Yapı, geçenlerde Katar'm en büyük yapı malzemeleri ithalatçısı  olma yolunda önemli bir adım attı. Eksim Holding ve Katarlı  ortaÄ?ıyla birlikte Constrall adında bir Å?irket kurdu. Constrall, Türkiye'den 63 tedarikçi firmadan yapı malzemeleri ürünleri temin edip Katar'a gönderecek. Ayrıca danıÅ?manlık, lojistik ve satıÅ? sonrası servis hizmeti verecek.

 Constrall Genel Müdürü Mehmet Ã?zdemir, Katar'da inÅ?aat sektörünün yıllık iÅ? hacminin 30 milyar doları bulduÄ?unu belirtiyor. Katar'da bir show-room açacaklarını söyleyen Ã?zdemir, "Constrall ile 5 yıl içinde 1 milyar dolar ihracat hedefliyoruz. Katar 2009 yılım yüzde 18 büyümeyle kapatmaya hazırlanıyor. Bu büyümeyi tetikleyen sektörlerin baÅ?ım ise yıllık 30 milyar dolarlık hacimle inÅ?aat çekiyor. Sadece ortaklarımıza ait yıllık proje kapasitesi ise 12 milyar dolar. Katar'da yapı malzemeleri anlamında ciddi bir ihtiyaç var" diyor.

PREFABRİKE YAPILAR KURACAK

Hekim Holding de Katar'daki iÅ? fırsatlarını yakından takip ediyor. Grup Å?irketleri, halen bu ülkede prefabrike Å?antiye binaları, sosyal tesisler, konteymrlar ve çelik konstrüksiyon yapılar üretiyor. Hekim Holding, yapılarda dıÅ? cephe malzemesi olarak kullanılan A sınıfı yanmaz bercement malzemesinin de Türkiye'deki ilk ve tek üreticisi.

BaÅ?kentin havalimanını biz yapıyoruz

â?  Yeni Doha Limanı: 6 milyon konteynır kapasiteli liman 6 milyar dolara mal olacak.

â?  50 milyon yolcu kapasiteli yeni Doha Uluslararası Havalimanı için 6.5 milyar dolarlık yatırım yapılıyor.

â?  Katar-Bahreyn Dostluk Köprüsü'nün maliyeti 3 milyar dolar olarak hesaplanıyor.

â?  32 kilometre sahili bulunan ve 50 bin kiÅ?inin yaÅ?ayacaÄ?ı Venedik benzeri Pearl-Gulf yerleÅ?im bölgesi, 2.5 milyar dolarlık yatırımla kuruluyor.

â?  Doha'nın kuzeyinde kurulan Lusail Å?ehrinde 200 bin kiÅ?i yaÅ?ayacak.

â?  AlıÅ?veriÅ?, turizm ve ticaret merkezlerinden oluÅ?an Al Wa'ab projesi 8 bin kiÅ?iye yaÅ?am ortamı ve iÅ? olanaÄ?ı saÄ?layacak.
 
â?  Al Khor'daki Urjuan City projesi, 100 bin kiÅ?inin yaÅ?ayacaÄ?ı alıÅ?veriÅ?, ticaret ve turizm merkezlerinden oluÅ?uyor.

â?  2007-2012 döneminde 66 yol, kanalizasyon ve su projesi için 16.2 milyar dolarlık kaynak ayrıldı.

â?  2008-2009'da 60 okul ve 30 anaokulu yapıldı.

â?  DeÄ?eri 10 milyar dolar olan en az 25 katlı 200 gökdelen yapılıyor.

â?  Otel, resort ve benzeri turizm tesisleri kurmak için harcanan para 15 milyar doları bulacak.
 
â?  Toplu konutlar ve villalar için öngörülen yatırım tutarı 5 milyar dolar.

â?  Karayolu ve köprü yapımları için 4 milyar dolar harcanacak...

Katar pazarına nasıl girersiniz?

1. Acenteler

Katar'a ihracat yapmak isteyen firmalar, genelde bu ülkedeki acenteleri aracılıÄ?ıyla faaliyet gösteriyor. Katarlı bir firmayla acentelik iliÅ?kisi kurmak isteyenlere, 8/2002sayılı ICatar Ticari Acenteler Kanunu'nu incelemeleri tavsiye ediliyor.

Söz konusu kanunun en önemli iki prensibi; acentelik yetkisinin sadece Katar vatandaÅ?larına verilmesi ve çalıÅ?ılan acentenin her Å?art altında yetkili acente [exclusive agencyj olarak kabul edilmesi Å?eklinde. Bu yüzden Türk firmalarının ticari temas kuracakları Katarlı firmayı doÄ?ru tespit etmeleri, ileriye dönük kapsamlı bir iÅ?birliÄ?i hedefleniyorsa bir acentelik anlaÅ?ması yapmaları önemli. Acentelerin, Katar'da yaptıkları mal satıÅ?ından alabilecekleri komisyon oranı yüzde 5'i aÅ?amıyor.

DiÄ?er taraftan, baÅ?ka Katarlı ticari kuruluÅ?lar da acentelik verilen malı ithal ederlerse, yetkili acenteye yüzde 5 komisyon ödemek durumundalar. Acentelik verilirken taraflar yapılan anlaÅ?manın Arapça nüshası, İÅ? ve Ticaret BakanlıÄ?ı Ticari Tescil Bölümü'nde kayıt altına alınıyor. Bakanlık, söz konusu acentelik sözleÅ?mesinden kaynaklanan sorunlar konusunda hakemlik görevi yapıyor. AnlaÅ?mazlık aÅ?ılamıyorsa yerel mahkemeler söz konusu davaya bakabiliyor.

2. Franchising

Katar'da franchising hızla geliÅ?en bir iÅ? yöntemi. Katarlı yatırımcılar, baÅ?arısını kanıtlamıÅ? yöntemler çerçevesinde istikrarlı bir gelir getiren yatırım olarak gördükleri franchising konusunda istekli davranıyor. AÄ?ırlıklı olarak ABD firmalarının kontrolünde geliÅ?en pazarda, gıda iÅ?letmelerinin yanı sıra spor merkezleri, oto kiralama, tekstil ve hazır giyim, emlak komisyonculuÄ?u da bu yöntemin hızla yayıldıÄ?ı sektörler arasında yer alıyor. Yüksek alım gücüne sahip genç nüfus, ülkede çalıÅ?mak için bulunan ve yalnız yaÅ?ayan yabancıların çokluÄ?u, alternatif eÄ?lence imkanlarının kısıtlılıÄ?ı ve Türkiye'ye olan ilgi, özellikte gıda sektöründe franchise vermek isteyen firmalarımız açısından cazip fırsatlar yaratabilir.

3. DoÄ?rudan pazarlama

Katar mevzuatlarına göre, yabancı firmalar ürettikleri mal ve hizmeti piyasaya, kural olarak acenteleri kanalıyla sunabiliyor. Ancak bir kamu ihalesi kapsamında faaliyet gösteren yabancı firmalar, doÄ?rudan mal ithal edebiliyor. Katar'da kurulacak temsilciliklerle de pazarlama faaliyetleri yürütülebiliyor. Temsilcilik ofisleri doÄ?rudan ithalat yapamıyor

4. Kamu mal alımları

Hükümet, Katarın en büyük mal  hizmet alıcısı konumunda. Maliye BakanhÄ?ı'na baÄ?lı Central Tenderi Committee (CTC), özellikte mal alımlarına yönelik kamu ihalelerinir önemli bir kısmını düzenliyor. CTC hakkında gerekli bilgiler ve ihale ila kuruluÅ?un www.ctc.gov.qa inte sitesinden incelenebilir. CTC, mal alım ihalelerini çoÄ?unlı yerel kaynaklara veriyor. Ayrıca açılan ihalelere teklif verme süresi de son derece kısa. Bu çerçeveı taÅ?ıt araçlarından büro makinelerine üretici firmaların Katar kamu alımlarından pay alabilmeleri ancak etkin bir acen vasıtasıyla mümkün olabiliyor. Oatar Petroleum  kuruluÅ?lar ise iç ihale birimleri aracılıÄ?ıyla ihtiyaçlarını karÅ?ılayabiliyor.

Bu kuruluÅ?lara mal satmak veya ürettikleri ürünleri kutlandırtmak isteyen firmaların, söz konusu kuruluÅ?larca "tedarikçi listesine" alınmaları gerekiyor. İhalelerde genel olarak yerel bankalardan teminat mektubu talep ediliyor. Hacme göre deÄ?iÅ?mekle birlikte, katılır için yüzde 5, "performance bond" olaraksa yüzde 10 tutarında teminat mektubu alınıyor.

Kamu ihalelerinde genelde kontratın yüzde 20'si teminat mektubu karÅ?ılıÄ?ında peÅ?in olarak ödeniyor. İÅ?veren kuruluÅ? hakediÅ?in belirli bir kısmını (iÅ? sonuna kadar - kesin kabule kadar) tutuyor.

Rahime BAŞ UÃ?AR/Ã?zlem DOĞANER/Para Dergisi