Aslýnda bu durum toplumsal bir bilinç ve eðitim sorunudur. Ülkemizin bu seviyeye gelebilmesi için kat edeceðimiz çok yol olduðunu biliyoruz. Bizlerde ahþap sistemin bayraktarý olarak býkmadan ve usanmadan yazmak ve anlatmak misyonunu üstlendiðimiz için özellikle geliþmiþ ülkelerden örnekler vermemiz gayet normal kabul edilmelidir.
Kuzey Amerika ve Ýskandinavya örneklerini çokça kullanmamýzýn sebebi de ilmin Çin'de bile olsa alýnýz tavsiyesi örnek alýnmasýdýr ki her halde buna kimse itiraz edemez!
Biz yazýlarýmýzda bilimsel olarak ispatlanmýþ örnekler veriyoruz..aksini iddia edene de bu sütunlarýn açýk olduðunu beyan ediyoruz.
Çaðdaþlýðýn akýl ve bilimde olduðunu kabul edersek, evrensel doðrulardan örnekler vermemiz..sadece ahþap sistemin doðru anlaþýlmasý ve öðrenilmesinden kaynaklanýyor.
Çünkü bu sistemi ülke insanýmýzýn geleceði açýsýndan elzem görüyoruz.
Geçen hafta ki yazýmýzda ahþap sistemin ülkemizde ki serüvenine genel bir bakýþ atarak, bu evlerin ülkemizde inþa edilmemesinin nelere mal olduðunu, Dünya da ki örnekleri ile satýn almalara yansýyan kriter önceliklerini ve avantajlarýný sýralamýþtýk.
Peki bu ülkelerde ahþap karkas evler neden devlet tarafýndan teþvik ediliyor ve standartlarý konusunda yetkili merciler bu evleri tavsiye ediyor veya öneriyor diye bir soru akla geliyor.
Yahut bizim saðlam ve dayanýklý bildiðimiz inþaat sistemleri geliþmiþ ülkelerde neden inþa edilmiyor veya devlet izin vermiyor?
Ýþte büyük resimde sorgulanmasý gereken budur!
Bir internet sitesinden alýntý ile devam edelim ;
'Bakýnýz Kuzey Amerika'da yönetmeliklerin çoðu iki tip bina tasarýmý ve inþaatý kabul eder:
1) Mühendislik tasarýmý ve inþaatý,
2) Geleneksel kaidelerle tasarým ve inþaat,
Mühendislik inþaatý, mühendislerce etki eden yüklere karþý dayanan baþtan sona tasarlanmýþ sistemleri kullanýr. Geleneksel inþaat, araþtýrma sonuçlarý ve geçmiþ performanslarla geliþen geleneksel yapým tecrübelerinden elde edilen geleneksel kaidelere dayanýr. Bina yönetmelikleri geleneksel inþaatý sýnýrlý sayýda yaþayaný olan daha küçük binalar ile sýnýrlar.
Büyük evler ve konut olarak kullanýlmayan binalar mühendislik inþaatýna girer.
Deprem yer hareketlerinin yarattýðý atalet kuvvetleri binanýn kütlesinin fazla olduðu çatý ve döþemeler de yatay kuvvetleri oluþturur. Duvarlar çatý ve döþemelerdeki kuvvetlere dayanmalý ve tüm yapý uygun þekilde temellere Ahþap karkas yapýnýn aþaðýda belirtilen elemanlarý deprem yüklerine dayanabilmesi için kritik önemdedir:
Temele saðlam ankaraj,
Duvarlarýn mukavemeti ve sünekliði,
Döþeme, çatý ve tavanlarýn mukavemeti ve sürekliliði,
Karkas elemanlarýnýn birbirine baðlantýsý,
Geleneksel inþaat yönetmeliði asgari çatý, duvar ve döþeme inþaatlarýný ve bunlar arasýndaki baðlantýlarý belirtir. Asgari duvar paneli, kalýnlýk ve tip þartlarýný karþýlayan duvarlar yapýda belli aralýklarla yerleþtirilir. Ankaraj ve cývata þartlarý yapýnýn temele yeterli þekilde baðlanmasý için verilir. Tipik bir inþaat genellikle bina yönetmeliklerinde istenen asgari geleneksel þartlardan fazlasýný saðlar. Duvar panelinin genellikle belirtilen asgari kalýnlýktan fazla olmasý ve bir binada asgari duvar ihtiyacýndan fazla duvar olmasý buna örnek olarak gösterilir.
ABD'de bina yönetmeliklerinde, deprem hükümleri içeren, evler için geleneksel inþaat þartlarý vardýr.
Depreme dayanýklý ahþap karkas yapý tasarým hükümleri Amerikan Orman ve Kaðýt Birliði'nin Ahþap Karkas Ýnþaat El Kitabýnda da bulunur. Ahþap karkas sistemler geleneksel þartlarýn dýþýna çýkýyorsa deprem yük yollarý mühendislik hesabý ile tasarlanmalýdýr.
Yükler bina yönetmeliklerinden alýnmalý, yük taþýyan elemanlar ahþap tasarým standartlarý esas alýnarak tasarlanmalý ve detaylandýrýlmalýdýr. A.B.D.'de Ulusal ahþap tasarým standartlarýnýn son basýmlarýnda geliþmiþ depreme dayanýklý tasarým bölümleri vardýr.
Ahþap Ýnþaat Ýçin Ulusal Tasarým Þžartnamesinin son basýmý, ahþap karkas elemanlarýnýn deprem yüklerine karþý tasarlanmasý için gerekli tüm bilgileri kapsar. Perde duvar tasarým yazýlýmý mühendislere depreme dayanýklý ahþap yapý tasarýmý yaparken yardýmcý olmak için geliþtirilmiþtir. Kuzey Amerika da bina yönetmelikleri ve ahþap karkas tasarým standartlarý depreme dayanýklý ahþap karkas yapý tasarýmý için gerekli tüm bilgileri kapsar. Depremin ahþap karkas yapýlara etkileriyle ilgili arazi çalýþmalarý ve araþtýrmalarý kapsayan þartnameler ve standartlar belli aralýklarla güncellenir.
Son Yüzyýlda Kuzey Amerika'da baþarýyla uygulanmýþ ahþap karkas inþaatýn diðer ülkeler tarafýndan uygulanmak istenmesinin çok sebebi vardýr. Sebeplerden birisi geliþmekte olan ekonomilerin artan zenginliðinin sonucu yükselen iyi yaþam düzeyi talebidir. Diðer sebep son depremlerde yýkýlan binalarýn ve verilen can kayýplarýnýn sonucu oluþan saðlam ve güvenli konut ihtiyacýdýr. Tayvan adasýnýn tamamý yüksek deprem riski ile yüz yüzedir.
1999 depreminde 2.200 can kaybý olmuþ ve 100,000 den fazla kiþi evsiz kalmýþtýr. Sonuç olarak hükümet ahþap karkas yapý inþaatýný tanýtarak destek vermiþ ve Tayvan yönetmeliklerini Kuzey Amerika ve Japon modellerine bakarak geliþtirmiþtir. Japonya yüksek deprem riski olan diðer bir ülkedir. 20 yýl önce tanýtýlmýþ olan Kuzey Amerikan stili ahþap karkas inþaatlar, 1995 Kobe depreminin ardýndan Japon konut pazarýnda artan bir pazar payýna sahip olmuþtur.
Artan ekonomik geliþme Çin'de de geliþmiþ konut talebi yaratmaktadýr. Çin'de hükümet yüksek kaliteli ve dayanýklý ahþap karkas konut inþaatýna imkan saðlayacak ABD yönetmeliklerine benzer bina yönetmeliklerini uygulamaya koymuþtur. Asya'nýn birçok bölgesinde olduðu gibi Çin'de de deprem ve tayfun riski olan bölgeler vardýr. Türkiye'de beton ve yýðma ana yapý malzemeleridir. 1999 depreminde çoðu binalarýn çökmesi sonucu en az 15,000 kiþi ölmüþ ve 600,000 kiþi evsiz kalmýþtýr. Türkiye'de bina standartlarýný geliþtirme ve yeni inþaat teknolojileri zorunluluðu gündeme gelmiþtir. Deprem güvenliði sebeplerinden, konutta ahþap karkas yapýya dönen bu örnek ülkelerin dýþýnda, ispatlanmýþ, ekonomik oluþu ve bina yönetmelikleri isteklerini karþýlayabilme gibi nedenlerden dolayý, birçok ülke ahþap karkas yapýyý seçmektedir'. (www.ahsapkarkas.com)
Sonuç olarak ülkede uygulanmasý gerekli olan ahþap sistem ötelenmemelidir. Üniversitelerimiz baþta olmak üzere meslek odalarý ve diðer kurumlarýmýz ahþap sistem ve teknolojisini bilmek, öðrenmek ve öðretmek durumundadýr. Gelecek nesilleri düþünmek vizyon ve mantalite eksikliðimizi gidermek için doðru iþler ve sistemlerle evler/yapýlar inþa etmemiz gerektiðini illa bir deprem örneði ile yaþamayalým.
Tabi ki her iþte olduðu gibi Ahþap teknolojide ticari ahlak isteyen, iþin doðru yapýlmasýný gerektiren bir sistemdir. Doðru uygulama ve teknolojiye sadakatle toplumsal riskleri tamamen ortadan kaldýrmak bizlerin elinde. Burada en büyük görev siyasi erke ve yerel yönetimlere düþüyor. Bilgi sahibi olunmadan fikir sahibi olunamayacaðýna göre ahþap sistem ülkemizde bilinmeli ve tanýnmalýdýr. Çünkü ülkenin geleceði için bu olmazsa olmaz bir durumdur.
Sonuç olarak; bilgi paylaþýldýðý zaman doðruyu idrak etmek ve bulmak kolay olacaktýr.
Ýyi bayramlar.
Yazdýr