Çukurcuma'nýn kaderi, tarihi binalarýn kýsmen de olsa tadilatýna olanak veren yasanýn yürürlüðe girmesiyle deðiþti. Çoðu 19 ve 20'inci yüzyýldan kalma ikinci derecede tarihi eser konumundaki binalarýn deðeri, kat be kat arttý.
Beyoðlu'nun göbeðinde, Cezayir Sokak'ýn kýyýsýnda, Ýstiklal, Cihangir ve Tophane'nin kesiþme noktasýnda. Tünel, Galata ile Þžiþhane ise yürüme mesafesinde. Ünlü Asri Turþu, Galatasaray Hamamý, Yunan Baþkonsolosluðu, Ýtalyan Lisesi, Tarihi Aða Hamamý, Beyoðlu Firuzaða Camii, Kadýnlar, Sembol, 49 ve Kapris kafeler ile Sadri Alýþýk Kültür Merkezi; Çukurcuma'ya yaslanan mekanlardan sadece birkaçý.
Son yýllarda gözde bir semt haline gelen Çukurcuma'nýn kaderi, tarihi binalarýn kýsmen de olsa tadilatýna olanak veren yasanýn yürürlüðe girmesiyle deðiþti. Çoðu 1800-1900'lerden kalma ikinci derecede tarihi eser konumundaki yüksek tavanlý binalarýn deðeri, kat be kat arttý. Çukurcuma Caddesi, üst paralelindeki Bostanbaþý Sokak ile bir bütün.
Yeni kafeler açýlýyor
Bostanbaþý Sokak'ta peþi sýra oteller açýlýyor. The House Cafe zincirinin ortaklarý 200 yýllýk tarihi binayý apart otele çevrildi. Bu otel, kýsa süre önce faaliyete geçti. Beþ katlý bu bina, bir Rum ailesine aitmiþ. 1993 yýlýnda Almanya'da yaþayan Kayserili bir iþadamýna 140 bin mark karþýlýðýnda satýlmýþ. Sonra, The House Cafe satýn almýþ.
House Cafeciler'in hizmete sokmaya hazýrlandýðý ikinci apart otel, birkaç yüz metre ileride bulunuyor. 150 yýllýk olduðu tahmin edilen binanýn sahibi, çok zengin Fransýz bir madammýþ. Bir mahalle sakini, 'Gençken oldukça çapkýn biriydi. Çok para harcardý. Ýyi bir mirasyediydi' diyor. Hala hayatta ve 100 yaþýn üzerinde olduðu söylenen madam, bugün Cihangir'de bir bodrum katýnda oturuyor. Çukurcumalýlar'm verdiði bilgiye göre The House Cafe ortaklarý, burada apart otel yapmak üzere 3-4 tarihi bina daha satýn aldý. The House Apart Genel Müdürü Alex Varlýk, Çukurcuma'yý neden tercih ettiklerini þöyle açýklýyor:
'Çukurcuma 'burjuva bohem' ya da 'bobo' diye tanýmlayabileceðimiz bir bölge. Enerjisi muhteþem ve neredeyse dokunulmamýþ. Antika dükkanlarý, cool kafelerle ve Avrupa mimarisiyle birleþiyor. Fransýz ve italyan öðeleri taþýyan bir açýk hava müzesi, Beyoðlu'nun içinde bir vaha sanki. Tophane ve Ýstiklal'e yakýnlýðý, bölgeyi elveriþli kýlýyor. Ayný zamanda Osmanlý Ýmparatorluðu'ndan gelen aristokratik bir havasý da var. Bölge eski Yahudi-Hýristiyan kültürünün merkeziydi, hala da o kozmopolit dokuyu koruyor.'
Rezidanslar bile olacak
Sokakta bir de rezidans otel açýlmak üzere. Eski sahibi Karadeniz Antik olan binanýn tadilatý sürüyor. Sahipleri, isimlerinin yazýlmamasým istiyor. Tam karþýsýnda yine bir apart otel inþaatý var. Bu oteller arasýnda kalan tarihi binalarda antikacýlar, taký ve moda tasarým maðazalarý, resim atölyeleri ve resim galerileri bulunuyor.
Bu sokakta ayný binayý iþ yeri olarak paylaþan iki arkadaþ, iç mimar Mehmet Yücebaþoðlu ve moda tasarýmcýsý Özlem Ahýkan, bölgenin özellikle turistik açýdan hareketleneceðini düþündüklerini ve karmaþadan uzaklaþmak için Niþantaþý'ndan ayrýlarak burayý tercih ettiklerini anlatýyorlar. Yücebaþoðlu, þunlarý söylüyor:
'Özlem 2.5 yýl önce tasarým maðazasýný açtý; iç tasarýmýný ben yaptým. House Cafe'nin az ilerimizdeki tarihi binayý tadilat ettirip apart otele dönüþtüreceðini öðrendik. Özellikle turistik açýdan buralar hareketlenecek. Aralarýnda grafik ve moda tasarýmcýlarýnýn da olduðu dört arkadaþýmýz, tavsiyemiz sonucu burada birer yer tuttu. Bir de resim galerisi açýlacak. Sanatçý olduðumuz için geleceði öngörebiliyoruz.'
Fiyatlar ne seviyede?
Bu ilgi, doðal olarak semtteki emlak fiyatlarýný da etkiliyor. Akgüç Emlak yetkilisi Alican Akgüç, 'Çukurcuma'ya son üç yýldýr raðbet fazla. Yurt dýþý merkezli yatýrým þirketlerinin buralarda çok sayýda bina satýn aldýðý ileri sürülüyor. Tarihi binalar son üç yýlda yaklaþýk yüzde 50 kar yaptý' diyor.
Çukurcuma Caddesi'nde Masumiyet Müzesi yapýlacak binanýn hemen yanýnda üç katlý bir bina satýlýk. Bodrum ve 20 metrekarelik bir de bahçesi var. Toplam 76 metrekarelik ve 80 yýllýk bu binaya, telefon ile görüþtüðümüz sahibi 550 bin lira istiyor. 60 metrekarelik 1+1 bir daire 160 bin liraya satýlýyor. 3+1, 120 metrekarelik bir evin kirasý ise bin 600 lira.
Protokol imzalandý
Orhan Pamuk, istanbul 2010 Avrupa Kültür
'Baþkenti Ajansý ile bir protokol imzaladý. Ajans, müzenin bitiþ tarihine iliþkin bilgi vermese de, Çukurcuma'yý nasýl etkileyeceðine dair sorumuzu þöyle yanýtlýyor:
'Hala 20'nci yüzyýl baþýndan kalma geleneksel mimarisini korumaya devam eden Çukurcuma'nýn da hem kültürel hem de günlük yaþamýna büyük katký saðlayacak. Müzede, 1950'den günümüze istanbul kültürünün, günlük yaþam eþyalarý, fotoðraflar ve filmler üzerinden þiirsel ve dokümanter bir temsili gerçekleþtirilecek. Farklý ses ve görüntü enstalasyonlarý (yerleþtirme) sayesinde müzeyi gezenler tarihin canlý tanýklarý olacaklar.'
Peki, müzenin açýlýþý neden gecikti? Bu soruya, Pamuk'a yakýn bir isim þu yanýtý veriyor: 'Orhan Pamuk'un kafasý karýþýk. Henüz tam olarak ne yapacaðýna karar veremedi. Onu düþünüyor.'
Beyoðlu Belediye Baþkaný Demircan ise, belediye olarak Orhan Pamuk'a destek verdiklerini söylüyor ve 'Tüm projeyi Pamuk yürütüyor' diyor.
Eðlence artacak
Çukurcuma'da antika dükkaný bulunan esnaf, Çukur Cuma için þunlarý söylüyor:
'Ýstiklal Caddesi, Cihangir ve Cezayir Sokak'a yakýn. Buralar bekarlar ve gece hayatý isteyenler için ideal. Çukurcuma'da birkaç yýl öncesine kadar fiyatlar çok yükseldi, ama bana göre artýk doydu. Ev, bina alanlar yine kar eder, ama geçen yýllar gibi olmaz.'
'Çukurcuma düz bir alanda olsaydý Baðdat Caddesi gibi olurdu' diyen Beyoðlu Güzelleþtirme ve Koruma Derneði Baþkaný Nizam Hýþým, þöyle devam ediyor:
'Þžehir mobilyalarý ile buralar süslendiðinde güzel bir konut alaný olacaktýr. Yakýlan kömür nedeniyle çukur olduðu için boðulurdu, doðal gaz ile cazip hale geldi. Eðlence zaten Cihangir ve Cezayir Sokak ile buraya dayandý. Gerekli tadilatlar ve aydýnlatmalarýn yapýlmasý durumunda daha da artacaktýr.'
Beyoðlu Belediye Baþkaný Ahmet Misbah Demircan ise Çukurcuma ile ilgili planlar hakkýnda, 'Beþ yýl içerisinde Ýstiklal Caddesinde Galatasaray Hamamý ile Firuzaða Meydaný 'na kadar bölgeyi ýslah edeceðiz. Peþi sýra Firuzaða'dan Tophane'ye kadar inen aks da yenilenecek. Ýstiklal Caddesi havasý buralara da inmiþ olacak. Bunun ardýndan Çukurcuma turist akýnýna uðrayacak' diyor.
Orhan Pamuk'un Masumiyet Müzesi
Semt sakinleri, umutsuzca Masumiyet Müzesi'nin açýlacaðý günü bekliyor. Masumiyet Müzesi yapýlmasý planlanan bina, Çukurcuma Caddesi'nin tam ortasýnda bulunuyor. Binanýn yan komþusu Nihat Ertin'in verdiði bilgilere göre Orhan Pamuk, bu binayý 10 yýl önce, Alman iþadamý Evdin/Ervin Brukner'den satýn aldý. Ne kadara satýldýðýný hatýrlamasa da, 'Pamuk oldukça ucuza almýþtý' diyor. 60-70 metrekarelik bu binanýn birinci katýnda Brukner'in Erzincanlý muhasebecisi, orta katta polis emeklisi bir bey, en üst katta ise Rum bir aile oturuyormuþ.
Bugün binanýn içindeki tüm tavanlar ve merdivenler yýkýlmýþ durumda. Dýþý ince sýva yapýlmýþ halde. Ekim 2001'de Kültür ve Tabiat Varlýklarýný Koruma Kurulu'na verilmek üzere hazýrlanan ve projelendirilen raporda müze, 'Orhan Pamuk Obje Koleksiyonu Müzesi' olarak adlandýrýlýyor. Projenin mimarý, Cem Yücel. Ancak ne Yücel ne de Orhan Pamuk, konuya iliþkin hiçbir soruyu yanýtlamýyor.
Pamuk, bugüne kadar 800 kadar objeyi topladýðýný söylüyor ama bunlarý nerede muhafaza ettiðine dair bilgi vermiyor. Projeye göre müzenin 2003'te tamamlanmasý gerekiyordu. Ama bugüne kadar sadece dýþ cephesinde tadilat yapýldý. Ýnce sýva yapýldý. Binanýn içi yýkýldý. Yýllardýr öyle bekliyor. Ne zaman açýlacaðý da bilinmiyor.
Ekonomist/Cemal Subaþý