Ã?ok baÅ?arısız ve hatta Å?aÅ?kınlık verecek yanlıÅ? yatırımlar olduÄ?unu da söyleyen iki ortak, Å?u çarpıcı örneÄ?i veriyor: "Bazı yatırımcılar ilginç projeler üretmiÅ?! Bir tanesiyle görüÅ?tük. İstanbul'da, o bölgeye AVM yapmayı bırakın, ticari olarak bir outlet çadırı kurmayı bile düÅ?ünürsünüz. 'Outlet çadırı kurar mısınız' diye bana sorsanız, 50 kere düÅ?ünürüm... Fakat yatırımcımız (!) AVM'yi yapmıÅ?.
İnÅ?aat, perakende ve alıÅ?veriÅ? merkezi (AVM) sektörlerine proje geliÅ?tirme ve uygulama hizmetleri sunan MRT DanıÅ?manlık, yeni dönemde MRT Livtom markası altında çalıÅ?maya baÅ?ladı. AVM'ler için kiralama ve mülk yönetim hizmetleri sunan MRT Livtom'un ortakları Murat Döker ve İlkin Mert Küçük, çocukluk arkadaÅ?ı. MRT'den önce, Murat Döker Cevahir AVM ve HamoÄ?lu Grubu'nun Maxi AVM'si için çalıÅ?mıÅ?. 2008 yılında hayata geçirdikleri MRT DanıÅ?manlık ile AVM ve perakendedeki deneyimlerini kullanmaya baÅ?lamıÅ?lar. Fi-Side'da hayata geçecek HOMİX'in dıÅ?ında 5 inÅ?aat-AVM projesi için çalıÅ?ıyorlar. İlk projeleri, Sakarya'da belediyenin bir projesi olan Sangarius AlıÅ?veriÅ? ve YaÅ?am Merkezi. Mert Küçük, "Bu projede emeÄ?imiz yüzde 97. Ã?ünkü, belediye burayı bize gösterdiÄ?inde daha arazi halindeydi" diyor. Murat Döker ise yaptıkları iÅ?i Å?öyle özetliyor: "AVM'ler için konsept belirliyoruz, kiralama ve yönetim organizasyonlarında danıÅ?manlık veriyoruz. İnÅ?aat bizim konumuz deÄ?il. İnÅ?aatçı da bizim yaptıÄ?ımız iÅ?e zaman harcamıyor. Tüm sistem, projenin planlanması döneminde baÅ?lıyor. Arazi halindeyken devreye giriyoruz. Projeyi masanın üzerine açıyoruz. Büyük markalara 'Burada ne yapalım' diyoruz. 'Burada sana ne kadar metrekare lazım' diyoruz. Ã?rneÄ?in bir sür önce 4-5 perakendeciyle Diyarbakır'a bir AVM projesi için gittik. Lokasyon araÅ?tırdık. MaÄ?azaların yüzde 35-40'ı ile kesin anlaÅ?madan çalıÅ?ma yapmak tamamen intihar. Oysa İstanbul'da ve ve Anadolu'da onmilyonlarca dolarlık ölü AVM yatırımı var. Kurtköy'e bakın. AVM'ler ViaPort'un yapılması ile sıkıntı yaÅ?adı. Rekabet analizinin iyi yapılması lazım. AVM yatırımcısı geliyor. 'Ben bunu yapacaÄ?ım' diyor. Biz de 'Eeee, hayırlı olsun!' diyoruz. Buna karÅ?ılık, 'Siz de burayı kiralayın' diyor. Tamam, kiralayalım ama biz projesini geliÅ?tirmediÄ?imiz yeri nasıl kiralayalım!"

Van ve Diyarbakır'da AVM potansiyeli var
Murat Döker, Ã?ekmeköy-TaÅ?delen'de açılacak Kardiyum AVM örneÄ?ini veriyor ve "1300 metrekarelik Carrefour, AVM daha açılmadan faaliyetine baÅ?ladı. Grubun benzer marketleri içinde en iyi ciroyu yapıyor. Carrefour'un CEO'su gelip fotoÄ?raf çekti, bu baÅ?arı dikkatini çekmiÅ?. Orada ihtiyaç vardı. Kardiyum güçlü bir grup. Aslında bu AVM'nin 8-10 katı tesis yapacak güçte. Fakat perakendeyi öÄ?renmek istiyorlar" diye konuÅ?uyor. AtaÅ?ehir'de de, belediyenin baÅ?lattıÄ?ı Yap-İÅ?let-Devret Å?eklindeki bir proje için çalıÅ?tıklarını aktaran Murat Döker, buradaki yatırımcı grubun, Libya'da inÅ?aat yapmıÅ? bir grup olduÄ?unu hatırlatıyor.

Ã?zellikle İstanbul'da AVM enflasyonu yerine, yanlıÅ? AVM yatırımlarından bahsedilebileceÄ?ini vurgulayan Murat Döker, "110 AVM var. Beylikdüzü'nde aynı cadde üstünde belki 12 tane var. Marka karmalarına bakın, aynı AVM içinde birkaç tane maÄ?azası olan bile var. 5 AVM yanyana oldu. MaÄ?azaların metrekaresine 60-100 dolar kira verildi. Milyonlarca dolar Å?antiye parası verildi, ciddi dekorasyon masrafı yapıldı, plansız büyüme oldu. Oysa ki, İstanbul'da AVM ihtiyacı olan yerler var hâlâ" diyor. Cevahir AVM'nin, İstinyePark'ın baÅ?arılı örnekler olduÄ?unu, Anadolu yakasında Nautilus'un yıllarca bu iÅ?in kaymaÄ?ını yediÄ?ini Å?imdi ViaPort, Palladium, Optimum gibi yeni ve baÅ?arılı örnekler ortaya çıktıÄ?ını hatırlatan Murat Döker, DoÄ?u AtaÅ?ehir'de ise ihtiyaç olmasına raÄ?men AVM yapılmadıÄ?ını ifade edip, "Pergelin sivri ucunu batırıyorsunuz, elinizde hiçbir Å?ey yok. Mahalle balıkçısı var" ifadelerini kullanıyor.

Ã?adır için 50 kere düÅ?ünürüm
Ã?ok baÅ?arısız ve hatta Å?aÅ?kınlık verecek yanlıÅ? yatırımlar olduÄ?unu da söyleyen Murat Döker, Å?u çarpıcı örneÄ?i veriyor: "Bazı yatırımcılar ilginç projeler üretmiÅ?! Bir tanesiyle görüÅ?tük. İstanbul'da, o bölgeye AVM yapmayı bırakın, ticari olarak bir outlet çadırı kurmayı bile düÅ?ünürsünüz. Ã?ok gereksiz yatırım. 'Outlet çadırı kurar mısınız' diye bana sorsanız, 50 kere düÅ?ünürüm... Fakat yatırımcımız (!) AVM'yi yapmıÅ?. Ã?nümüze koymuÅ? ve 'Burayı kirala' diyor. 'Bu Å?artlarda kiralanmaz' dedim. 'Sen bana ders veriyorsun. Kiralayacaksan kirala' diyor. 'Siz buraya yaptıysanız, siz kiralayın!' Bu paralar nasıl kazanılıyor, hayret. 20 milyon doları oraya yatırmıÅ?."

Şavk Enerji, Diyarbakır'a 30 milyon yatıracak
Hem Sarıgazi, hem Diyarbakır'a düÅ?ünülen AVM'lerin kendileri için önemli olduÄ?unu bildiren İlkin Mert Küçük, "İki araziye de, bize ilk geldiklerinde 'Olmaz' demiÅ?tik. Birer ay çalıÅ?ınca, 'olabilir' demeye baÅ?ladık. Bizim algımız deÄ?iÅ?ti, ciddi araÅ?tırma yapmak lazım. Diyarbakır'da, Diclekent'e AVM'yi, Şavk Enerji Grubu yapmak istiyor. Van'da da bir proje araÅ?tırıyorlar" dedi. Ciddi bir teknoloji marketle TaÅ?delen-Kardiyum AVM'yi konuÅ?urken Van'dan söz açıldıÄ?ını kaydeden İlkin Mert Küçük, "Kardium'da 150 metrekare maÄ?aza için konuÅ?ulurken, 'Van'da 1500 metrekarede hemen varım' dedi. 'Gidin ayarlayın' dedi. Van'a talep var. Güçlü gruplar DoÄ?u'ya gitmek istiyor" ifadelerini kullanıyor.

ŞaÅ?kınlık veren bir yatırım daha
Antalya'nın bir ilçesinde, bir yatırımcının bir alıÅ?veriÅ? merkezi yaptıÄ?ını, yanına da 'hastane' binası bitirdiÄ?ini söyleyen Murat Döker, "Herhangi bir yönetmeliÄ?e bakmadan, daha önce hastane yapmıÅ? bir mimara projesini çizdirmiÅ? ve hastane binasını da kurmuÅ?. Bitirip öyle ruhsat baÅ?vurusunu yapacakmıÅ?. Yani, 'hastaneye kiralık bina!' olacak... Yanındaki AVM'de de maÄ?azaların kat yükseklikleri 2 metre, otopark yok" diyor. Bu yatırımı yapan yatırımcının "Otoparkı bir Å?ekilde çözeceÄ?iz" ifadesini de tebessümle anlatan Döker, Å?öyle devam ediyor: "Kaba binayı yapmıÅ?, otoparkı biz söyleyince yapmak aklına geliyor. Galeri boÅ?luÄ?unun ortasında, merdivenlerle depolara iniliyor. Galeri boÅ?luÄ?u, AVM'nin en nezih, en Å?ık olması gereken yeridir. 'Bunları düzeltin hiç deÄ?ilse' diyoruz. Bütün maÄ?azalara camekanlar yaptırmıÅ?. Her gelen söküp atacaktır."
Hürriyet Emlak