Yeni konut finansmaný kanunu ve sonrasýndaki süreçle bu konuda düzenleme getirilse de bu konu hala bankalar tarafýndan tüketicinin seçeneðine býrakýlmak istenmiyor.
Hayat ve Konut Sigortalarý Tüketiciyi Koruyor'¦
Baþýmýza gelmeden anlayamýyoruz fakat sigortalar tüketiciyi korumak için dizayn edilmiþtir. Satýn alýnan konutun yanma, su baskýnýna uðrama ihtimali olduðunu düþünürsek, krediyle alýnmýþ bir konutun ciddi zarara uðramasý durumunda korumasýz kalmak piþmanlýk yaratacak bir durumdur. Kredi taksitlerinizi öderken yüksek bir tamirat faturasýyla karþý karþýya kalmak bütçenizi zorlayacaktýr. Ferdi kaza ya da Hayat sigortasý ise kiþinin baþýna bir þey gelmesi durumunda varislerine borç sorunu çözülmesi gereken bir mülk býrakmamayý saðlar. Araç satýn aldýðýnda kaskoyu tereddütsüz yapan tüketici, konut ya da hayat sigortasý konu olduðunda genelde isteksiz davranýyor. Bunda hasar ihtimalinin daha az olmasý önemli rol oynuyor fakat bir diðer önemli etken alýþkanlýklar diyebiliriz. Maliyet farklýlýklarýný da etkenler arasýnda saymayý unutmayalým.
Bankalar Neden Sigorta Konusunda Israrcý Davranýyor?
Bankalarýn sigorta yapma ýsrarýnýn önemli nedenlerini üç baþlýk altýnda toplayabiliriz'¦
Birincisi verdiði kredinin teminat deðerinin düþme ihtimalini elimine etmek. Zarara uðramýþ bir konutla ya da vefat etmiþ borçlulularýn varisleriyle uðraþmak, bir bankanýn uzak durmak isteyeceði konulardýr.
Ýkinci neden, bankalarýn komisyon geliri yazma çabalarýdýr. Bu nedenle acentesi olduðu sigorta þirketlerinde ýsrarcý olacaklardýr.
Bankanýn kendisi üzerinden sigorta yapmak istemesinin üçüncü nedeni ise kontrolü elinde tutma arzusu olacaktýr. Banka çalýþtýðý sigorta þirketinin poliçesinde dain-i mürtehin olmasý durumunda bilgi akýþýný ve teknik iþlemleri daha iyi yönetecektir. Böylece çalýþýlmayan sigorta þirketinin, çeþitli nedenlerle poliçe iptali gibi konularda bankayý bilgilendirmemesi gibi riskler alýnmamýþ olacaktýr.
Sigorta Þžirketleri Arasýndaki Maliyet Farklýlýðý Kafa Karýþtýrýyor'¦
Ayný konut, ayný borçlu'¦ Sigorta þirketleri arasýnda poliçe prim maliyetlerinin arasýnda uçurum olduðu durumlarla sýk sýk karþýlaþýyoruz. Banka ile tüketici arasýnda kavga ise burada baþlýyor. Banka kendi sigorta þirketinde ýsrarcý olurken, tüketici ise düþük maliyetli sigorta þirketini kabul ettirmeye çalýþýyor. Bir baþka tartýþma ise örneðin refinansmanlarda müþterinin mevcut sigortalarýnýn kabul edilmesi talebinde yaþanýyor. Banka, yaþayabileceði teknik problemler ve/veya sigorta komisyonu kazanma isteði nedeniyle genelde mevcut sigortalarý kabul etmek istemiyor. Kanuni olarak mecburi olmayan sigortalarýn kabul edilmemesi ise karþýmýza bir tezat olarak çýkýyor.
Konut Kredisinde Konut ve Hayat Sigortasý Mecburiyeti Yok'¦
Yeni düzenlemeyle geçmiþte konut kredisi kullananlara þart koþulan konut sigortasý ve ferdi kaza/hayat sigortalarý tüketicinin isteðine býrakýldý. Bankalar, konut kredisi kullandýrýlmadan en az bir gün önce müþterilerine Bilgi Formu vermek zorundalar. Verilen Bilgi Formunda hayat ve konut sigortalarýnýn yaptýrýlmasýnýn zorunlu olmadýðý yazýlmasý gerekiyor. Bazý bankalar bu formu vermelerine raðmen sigorta yaptýrabilmek için çeþitli bypass yöntemlerini uygulamaya çalýþýyor. Örneðin sözleþmeye sigortayla ilgili madde koyuluyor, kanun karþýsýnda ne kadar geçerli, siz söyleyin. Bir de tüketiciye 'bu senin kanuni hakkýn fakat sigorta yaptýrmazsan ben de kredi vermem ' diyen bankalar var. Bu tip bankalar müþterilerinden sigorta yaptýrma talimatý almayý da ihmal etmiyorlar. Banka görevini yapmýþ bilgi formunu vermiþ fakat müþteri dönüp 'yok ben illa da sigorta yaptýracaðým' demiþ'¦ Kanun karþýsýnda ne kadar geçerli? Ýlk yýl sigortayý mecburen yaptýran kiþi, ikinci yýl yaptýrmaya nasýl zorlanacak? Dava konusu olduðunda kimin haklý çýkacaðýna siz karar verin.
DASK mecburi'¦
Zorunlu deprem sigortasý yaptýrmanýn ise yasal bir zorunluluk olduðu unutulmamalý. Diðer yandan, DASK poliçelerinin standart olmasý nedeniyle sigorta þirketi kavgasý yaþanmasý için neden kalmýyor.
Sigortalar umulmadýk anda iþinize çok yarayacak enstrümanlardýr fakat yaptýrýp yaptýrmamanýn da tüketicinin vereceði karar olduðu unutulmamalýdýr.