Atılan her adım gayrimenkul sektörünü ve deÄ?erleme iÅ?ini daha ileri boyuta götürdü. Günümüzde gelinen nokta ise daha önceki yazı ve röportajlarımda gerekliliÄ?ini sıkça dile getirdiÄ?im Uzmanlar BirliÄ?i'nin kurulmuÅ? olmasıdır. Bu olay sektörümüzün ve mesleÄ?imizin geliÅ?imi açısından umut verici, büyük bir olaydır. Peki bu noktaya gelene dek gayrimenkul deÄ?erleme iÅ?ine iliÅ?kin ne gibi yasal düzenlemeler yapılmıÅ?tır, bu noktaya gelmemizde atılan adımlar nelerdir? Bu yazıda kısaca bu süreci tarihsel olarak ortaya koymak istedim.

BildiÄ?iniz gibi taÅ?ınmaz deÄ?erlerinin ekonomi içindeki önemi  artıÅ? gösterince otomatik olarak gayrimenkul deÄ?erleme iÅ?i baÅ?rolü oynamaya baÅ?ladı. Ã?ünkü kurum mülklerinin alım satımı, devir ve takasında tarafsız yapılması gereken bedel tespitinin önemi arttı. Ayrıca gayrimenkul sektörünün yapılan yeni konut projeleriyle, alıÅ?veriÅ? merkezi inÅ?asıyla, TOKİ projeleriyle giderek büyüyor olması da deÄ?erlemede uzmanlıÄ?ı gerekli kıldı. İÅ?te tüm bu artan öneme karÅ?ı, yasa koyucular kayıtsız kalmadı ve mesleÄ?imize iliÅ?kin gerekli düzenlemeleri çeÅ?itli dönemlerde gerçekleÅ?tirdi. Zamanla bu alana iliÅ?kin gerçekleÅ?en ihtiyaç ve beklentilere cevap verecek nitelikte yasal düzenlenmelere gidildi. Son olarak da beklenildiÄ?i üzere 17 Aralık 2009'da mesleÄ?in en önemli ihtiyaçlarından olan Uzmanlar BirliÄ?i Statüsü oluÅ?turulmuÅ?tur. Ben de bu makale ile Uzmanlar BirliÄ?i'ne kadar gelen yolda atılan adımları tarihsel bir sıra ile ele almayı ve bu sayede bugün geldiÄ?imiz noktayı daha iyi deÄ?erlendirmeyi amaçladım.

Gayrimenkul deÄ?erleme uzmanlıÄ?ına iliÅ?kin  ilk resmi düzenleme AÄ?ustos 2001 tarihi itibariyle Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yapılmıÅ?tır. SPK, 14 ve 15 AÄ?ustos'ta yürürlüÄ?e koyduÄ?u 2 tebliÄ? ile, gayrimenkul deÄ?erleme uzmanı kavramını resmi olarak duyurmuÅ? ve uzmanların lisans ve sicil kaydının tutulmasında tek yetkili makam olmuÅ?tur.  Bu iki tebliÄ?den biri sermaye piyasasında çalıÅ?anlar için lisans ve sicil düzenlemesini yapmıÅ? ve gayrimenkul deÄ?erleme uzmanına tanım getirmiÅ?tir. DiÄ?er tebliÄ? ise gayrimenkul deÄ?erleme alanında hizmet verecek olan Å?irketlere iliÅ?kin düzenlemeyi yapmıÅ? ve bu Å?irketleri SPK listesine almıÅ?tır. Daha sonra 06.03.2007 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüÄ?e giren â??5582 Sayılı Konut Finansmanı Sistemine İliÅ?kin Ã?eÅ?itli Kanunlarda DeÄ?iÅ?iklik Yapılması Hakkında Kanunâ?� uyarınca, gayrimenkul piyasasının ve gayrimenkul deÄ?erleme faaliyetlerinin geliÅ?mesini saÄ?lamaya yönelik olarak "Türkiye DeÄ?erleme Uzmanları BirliÄ?iâ?�nin kurulması kararlaÅ?tırılmıÅ?tır.  02.08.2007 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan TebliÄ? deÄ?iÅ?ikliÄ?i ile deÄ?erleme faaliyetine iliÅ?kin esaslar yine Sermaye Piyasası Kurulu içinde düzenlenmiÅ?, bu mesleÄ?in ve deÄ?erleme hizmetinin tanımı yapılmıÅ?tır.

Son olarak ise gayrimenkul deÄ?erleme uzmanlarını tek çatı altında toplayan Türkiye DeÄ?erleme Uzmanlar BirliÄ?i Statüsü Bakanlar Kurulu kararı ile oluÅ?turuldu. Karar, 17 Aralık 2009 tarihli Resmi Gazete'de yayınlandı. Birlik'in kurulması, SPK önerisi ve BaÅ?bakanlık'ın resmi yazısı üzerine Bakanlar Kurulu'nda görüÅ?ülmeye baÅ?lanmıÅ?tı. Birlik Statüsü 2499 Sayılı SPK Kanuna göre hazırlanarak 30 Eylül 2009 tarihinde karara baÄ?landı. Beklenen karar ise 17 Aralık 2009'da açıklandı.

Bu düzenleme ile önümüzdeki aylarda gayrimenkul deÄ?erleme uzmanlıÄ?ı lisansı verilen kiÅ?ilerin üye olacaÄ?ı, tüzel kiÅ?iliÄ?i olan Türkiye DeÄ?erleme Uzmanları BirliÄ?i kurulacak. Bu Birlik, kamu kurumu niteliÄ?inde bir meslek örgütü olarak saygınlıÄ?ını ve kalıcılıÄ?ını en baÅ?ından ortaya koymuÅ?tur. Merkezi İstanbul'da bulunacak Birlik, yurt içinde merkez dıÅ?ı örgüt de oluÅ?turabilecektir. Birlik'e üye olan kiÅ?i ve Å?irketler, bu Statüye ve Birlikçe alınan kararlara uymakla sorumlu tutulmuÅ?tur. Hatta konut deÄ?erleme uzmanlıÄ?ı lisansına sahip olan kiÅ?ilerin, talep etmeleri halinde, BirliÄ?e üye olmaları mümkündür. Onlar da Statüde açıklanan maddelere ve Birlikçe alınacak kararlara uymak zorundadırlar. Bu anlamda tamamıyla yasal baÄ?layıcılıÄ?ı olan bir Birlik oluÅ?umu söz konusudur. Zaten daha önceleri de yasayla denetimi yapılan mesleÄ?imizin, Å?imdi bir örgütlenme içinde bunu yapması daha güvenilir bir zemin oluÅ?turması açısından önemlidir.

Uzmanlar BirliÄ?i'nin sektöre ve mesleÄ?e saÄ?layacaÄ?ı artı deÄ?erler açısından çok umutluyum. Birlik'in kendi içindeki yasal organlarını  oluÅ?turmasından sonra atacaÄ?ı adımlar da çok önemlidir. Açıklanan statüde Birlik'in Genel Kurul, Yönetim Kurulu, Denetleme Kurulu, Disiplin Kurulu gibi yasal organlarının olduÄ?unu görüyoruz. Her bir organın da görev ve yetkileri karar ile belirlenmiÅ? durumdadır. Açıklanan kararların uygulamalarını bu birimlerin çalıÅ?maları neticesinde göreceÄ?iz. Şimdi biraz da Birlik'in bu organları ile bundan sonra neler yapacaÄ?ına bakalım.  

En Ã?nemli Adım Sonrasında Birlik Nasıl Yola Devam Edecek?

Uzmanlar BirliÄ?i'nin kurulması yukarıda ele aldıÄ?ımız bu yasal süreçte çok önemli bir adımdır. Bunu yürekten destekliyoruz. Ancak bu adımdan sonrasında ayrıntılarıyla yazılan maddelerin aynı özenle hayata geçirilmesi, bunu yapabilecek bir yönetim kurulunun seçilmesi bizim için daha önemli adımlardır. Yayınlanan kararın maddelerine baktıÄ?ımızda deÄ?erleme iÅ?i ile ilgili pek çok ayrıntıyı görüyoruz. Titizlikle hazırlanan bir çalıÅ?manın ürünü olan bu düzenleme kapsamlı ve sorunlara karÅ?ı çözümcüdür. Gayrimenkul deÄ?erleme iÅ?inin ülkemizde aldıÄ?ı yolu ve ciddiyetini de göstermesi açısından da çok büyük önem taÅ?ımaktadır. MesleÄ?imize de artılar kazandırmaktadır. Açıklanan statüye göre Birlik'in amaçları çok idealist ve ilerici bir tablo çizmektedir. Gayrimenkul piyasasını ve deÄ?erleme faaliyetlerini geliÅ?tirmek, üyelerin dayanıÅ?ma, özen ve disiplin içinde çalıÅ?malarını saÄ?lamak, haksız rekabetin önlemek, mesleki konularda üyeleri aydınlatmak ve eÄ?itilmek gibi amaçlar hemen dikkat çekmektedir. Birlik ayrıca gayrimenkul piyasasının geliÅ?imi için araÅ?tırmalar yapacak, meslek kuralları oluÅ?turarak bunları SPK'ya bildirecek, disiplin cezaları verecek, bölgesel ve ülke genelinde gayrimenkul deÄ?erleri konusunda istatistikler oluÅ?turmak ve yayımlamak amacıyla Gayrimenkul Bilgi Merkezi kuracaktır. Ã?yeler ve müÅ?teriler arasında deÄ?erleme hizmetleri konusundaki uyuÅ?mazlıkların çözümüne yardımcı olmakla da yükümlü kılınan Birlik'e, rapor fiyatlandırmaları konusunda da denetim ve sabitleme yapma yetkisi verilmiÅ?tir. Tüm bunlar sektör ve deÄ?erleme uzmanlıÄ?ı adına çok olumlu adımlardır.

Bu adımlar nasıl ve kimler tarafından atılacak sorusuna yanıt aradıÄ?ımızda ise karÅ?ımıza Uzmanlar BirliÄ?i'nin örgütlenme yapısı  çıkmaktadır. Birlik'te Genel kurul, Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu olmak üzere 3 ana yasal organ görüyoruz. Daha sonrasında ise Birlik içinde çeÅ?itli iÅ?erlerden sorumlu olacak alt birimler kurulacak. Birlik'in tüm iÅ?lemlerini, hesaplarını, uygulamalarını Sermaye Piyasası Kurulu denetleyecek. Peki Birlik'e üyelik nasıl olacak? Ã?yelik konusu çıkan karar metninde ilk sırada yer alıyor. Buna göre ilk Genel Kurul toplanana dek üyelik baÅ?vurularını SPK deÄ?erlendirecek. Daha sonra bu iÅ?i Birlik içinde oluÅ?turulacak sorumlu birim devralacak. Hali hazırda lisanslı deÄ?erleme uzmanları ve Å?irketleri ise otomatik olarak Birlik'in üyesi kabul edildi. Şu an için 30 Nisan 2010 da yapılacak seçimlerin sonucunu bekliyoruz..

Bizim bundan sonraki temennimiz hiçbir ayrıntıyı atlamayan ve özenle hazırlanmıÅ? bu yasal düzenlemenin uygulanıÅ?ında da aynı  özenin gösterilmesidir. Dolayısı ile ilk Genel Kurul toplantısında seçilecek olan ilk Yönetim Kurulu'nun büyük önemi vardır. Ã?ünkü bu kurul, mevcut düzenlemelerin hayata geçirilmesinde diÄ?er yönetimlere örnek teÅ?kil edecektir. Bu düzenlemeleri kaÄ?ıt üzerinde bırakmayacak, sektörün ve mesleÄ?in ihtiyaçlarını karÅ?ılayabilecek, deneyimli ve uzman bir yönetimin olması gerekmektedir. Birlik bundan sonra yola emin adımlarla ilerleyebilmelidir. Yönetim, meslek ve Birlik içindeki iyiyi-kötüyü ayırt edebilmeli, deÄ?erleme uzmanlıÄ?ında profesyonellik ve kaliteyi arttırmalıdır. Gayrimenkul deÄ?erleme uzmanlıÄ?ında çeÅ?itlenmeyi arttıran, mesleÄ?i uluslar arası standartlarda tutan bir yönetim anlayıÅ?ı ile bu yasal düzenleme hayat bulacaktır.