İSTANBUL Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’nın (İSMMMO) açıkladığı araştırma; Deloitte, Colliers gibi uluslararası denetim ve veri şirketlerinin hesaplamalarından da yararlanılarak hazırlandı. Son 7 yılı kapsayan araştırmaya göre metrekare fiyatı en yüksek semt Şaşkınbakkal. En çok değer kazanan bölge ise Şirinevler-Kocasinan. Şirinevler’de evlerin metrekare fiyatları 7 yılda 20 kata varan oranda arttı. 2001’in başında 7-8 bin YTL’ye evler bulunabilen Şirinevler’de bugün aynı büyüklükteki evlere 125 bin YTL fiyat biçiliyor. Şirinevler’de değer artışı yüzde 1797’yi buldu. Suadiye’de 2001’de metrekare birim fiyatı 207 YTL (eski parayla 207 milyon TL) olan bir evin eşdeğerinde, bugün metrekare fiyatı 3704 YTL’ye çıktı.
106’dan 1700 YTL’ye çıktı
Kartaltepe’de 2001 yılında metrekare fiyatı 106 YTL iken, bugün 1700 YTL. Yani 16.1 katlık artış var. Bu, yüzde 1511’e denk geliyor. Bahçelievler Soğanlı’da dairelerin metrekaresi 2001’de 94 YTL iken, bugün 1250 YTL oldu. Maslak’taki evlerin metrekaresi de 15 kattan fazla arttı. Bu semtte 2001 krizi sonrası 75 YTL’ye kadar düşen metrekare fiyatı bugün, 1167 YTL olarak hesaplandı. Artış 15.6 katı, yani yüzde 1456’yı buldu. Maltepe’de ise 2001 kiriziyle 125 YTL’ye düşen metrekare fiyatı bugün 2 bin YTL. Bu bölgede dairelerin metrekaresi 16 kat (yüzde 1500) arttı.
Kaçak yapılaşmanın (konut kredisine uygun olmayan evlerin) çok olduğu bölgelerde fiyat artışlarının 10 katı geçtiği dikkat çekiyor. Gültepe’de 2001’de metrekaresi 133 YTL olan evlerin metrekare fiyatı bugün 1538 YTL’ye (artış 11.5 kat); Levent Sanayi Mahallesi’nde 2001’de metrekaresi 135 YTL olan evlerin metrekaresi bugün 1443 YTL’ye (artış 10.7 kat); Alibeyköy Yeşilpınar’da 7 yıl önce metrekaresi 127 YTL olan evlerin birim fiyatı bugün 1300 YTL’ye (artış 10.2 kat), Bağcılar’da 94 YTL olan birim fiyat 944 YTL’ye (artış 10 kat) çıktı. Metrekare birim fiyatı 1000 YTL’nin altında ev bulmak ise neredeyse iğneyle kuyu kazmak gibi... Ancak örnekler var: Pendik Velibaba’da bugün metrekare birim fiyatı 800 YTL, Bağcılar’da 944 YTL, Beylikdüzü Büyükşehir’de ise 960 YTL.
Değerini kat ve kat artıran alanlardan biri de ofisler. 2000’lere girildiğinde inanılmaz prim yapan ofis kiraları krizde hızla düşmüştü. Ancak 2003-2004’ten itibaren özelleştirme ve özel sektörde birleşme ve satın almaların artışıyla birlikte ofislerin değeri ve doluluk oranı arttı. 2005’ten itibaren getiriler hızlı artışa geçti. Önemli gayrimenkul değerleme ve satış şirketleri arasında yer alan Colliers’in yaptığı dönemsel araştırmalardan derlenen bilgilere göre, önemli ofis merkezlerinde kiralar 2005-2007 döneminde yüzde 120’ye varan oranda değer kazandı.
Ofis kiraları (m2) kaç dolar
Yeni ofis merkezleri oluştu
İSMMMO’nun açıkladığı araştırmada, ofislerin değerlilik durumu hakkında şöyle denildi:
Avrupa yakasında Maslak, Esentepe, Şişli, Mecidiyeköy, Levent, Havaalanı bölgeleri; Asya yakasında hızla gelişen Ümraniye, Kozyatağı, Altunizade ve Kavacık; Türkiye’nin de en önemli ofis alanları.
Metrekare fiyatı aylık 24.5 dolarla en pahalı bölge olan Şişli-Esentepe, Zincirlikuyu hattında A sınıfı ofis kiraları 2005’te 11.5 dolardı. Bir başka deyişle 3 yılda getirisi yüzde 117 arttı. Bölgede B tipi ofis kiraları ise 3 yılda yüzde 80 arttı.
A sınıfı ofis kiraları 2005-2007 arasında; Levent’te yüzde 40, Maslak’ta yüzde 59, Taksim’de yüzde 43, Etiler’de yüzde 44, Havaalanı bölgesinde yüzde 84 arttı. B sınıfı ofislerde kira; Levent’te yüzde 60, Maslak’ta yüzde 41, Etiler’de yüzde 64, Havaalanı bölgesinde yüzde 90 arttı.
Anadolu yakasında ise en çok değer kazanan bölge Kavacık oldu. Kavacık’ta A sınıfı ofislerin getirisi yüzde 78, B sınıfının yüzde 62 oldu.
Arsa maliyetinin 1 yılda yüzde 100 artması ucuz konut projelerine engel
BUGÜNE kadar Şelale Evleri (Kağıthane’de), Şelale Crown Center (Taşdelen’de), Şelale Village (Taşdelen’de), Şelale Premium Residence (Çekmeköy’de) gibi projelerin tamamlayan, Şelale Space Center ve Şelale Konakları’nı da teslim aşamasında olan DAP Yapı, yeni projesi Centro Futura’da ’Şelale’ adını kullanmadı. DAP Yapı Halkla İlişkiler ve Reklam Müdürü Volkan Acar, "Şelale konsepti, Kağıthane’deki Şelale Evleri ile başlayan bir konseptti. Fakat artık, Şelale’yi biraz daha geri planda bırakmayı planlıyoruz. DAP Yapı’yı öne çıkarmak istiyoruz. Bu yüzden yeni projemizin adı DAP Centro Futura oldu" dedi. İlk projeleri olan Kağıthane’deki Şelale Evleri ile 579 daire yaptıklarını hatırlatan Volkan Acar şöyle devam etti:
Arsa fiyatları şişti
"Şelale Evleri’nin ardından gelen Şelale konseptli her proje, bir öncekinden daha büyük başarı elde etme amacını taşıyor. Şu an arazi maliyetleri yüksek. Herhangi bir arazi düşük maliyetle gelirse veya TOKİ destek verirse tabii ki daha düşük gelir gruplarına yönelik konut üretilir. Ama bu arazi maliyetleriyle olmaz. Zaten şu anda konut rayiçlerinde değil, arazi fiyatlarında şişkinlik var.."
