ElazıÄ?'da 8 Mart'ta yaÅ?anan 6.0 Å?iddetindeki depremde 41 kiÅ?inin â??kerpiç ev'lerin yıkılması sonucu can vermesi, dikkatleri tekrar bir süreliÄ?ine de olsa deprem gerçeÄ?ine çekti.

İnÅ?aat sektörünün en önemli isimlerinden AÄ?aoÄ?lu Şirketler Grubu BaÅ?kanı Ali AÄ?aoÄ?lu, geçtiÄ?imiz yıl yaptıÄ?ı â??Kumu denizden, demiri hurdadan çektik. İstanbul'da 1960, 70 ve 80'lerde yapılan evlerin yüzde 99'u bu malzemeyle yapıldı' açıklaması, pek çok kesimin tepkisini çekmiÅ?ti.

Ali AÄ?aoÄ?lu'nun ElazıÄ? depremi sonrası iddiası ise tüyler ürpertici: â??İstanbul'daki binaların çoÄ?u o kerpiç evlerden daha kötü.â?� AÄ?aoÄ?lu Şirketler Grubu BaÅ?kanı Ali AÄ?aoÄ?lu ile deprem gerçeÄ?ini konuÅ?tuk.

İtiraf etmedim tespit yaptım

â??Kumu denizden, demiri hurdadan çektik' açıklamasına nasıl tepkiler aldınız?

İnÅ?aatı en iyi bilen insanlardan biriyim. Bu iÅ?in mutfaÄ?ından deÄ?il, bulaÅ?ıkhanesinden geliyorum. Babam da kendi döneminin en önemli isimlerindendi. Hem inÅ?aatçı hem de inÅ?aat malzemesi tedarikçisiydi. Anadolu Yakası'ndaki inÅ?aatların yüzde 80'inin malzemesini babam vermiÅ?tir. İlkokuldan beri Å?antiyelerdeyim.

Ben hem meraklı hem de iyi gözlem yapan, sahada olan biriyim. Ã?ekiç ve kazma sesi bana müzikten daha güzel gelir. Dolayısıyla sektörü benim kadar fazla bilen yoktur. Bu açıklamayı yaptıÄ?ımda beni çok eleÅ?tirdiler. â??Senin gibi bir adam nasıl böyle bir itirafta bulunur?â?� dediler. Ben itirafta bulunmuyorum ki, iÅ?i bilen biri olarak tespit yapıyorum.

TeÅ?his doÄ?ruysa tedavi mümkün

Nedir bu tespit?

1960'lı, 70'li ve 80'li yıllarda yapılan binalarda kullanılan malzemeler gerçekten de böyleydi. İstanbul BoÄ?azı'nda Ã?sküdar'dan Beykoz'a, BeÅ?iktaÅ?'tan Bebek'e kadar pek çok nokta o dönemde kum deposuydu. Gemilerle kum getirilir, bu depolara boÅ?altılır, sonra da inÅ?aatlara sevk edilirdi.
Kumun yüzde 30'u midye kabuÄ?u, yüzde 30'u balçıktı. O dönemde iyi demir, Karabük Demir Ã?elik'te vardı ama almak için sıraya girer, 8 ay sonra malzemeye ulaÅ?abilirdiniz.

Mecburen piyasada satılan hurdadan çekme demir alınırdı. İÅ?çilikse doÄ?uluların elindeydi. Elle karılan malzeme ile binalar yapılırdı. İbrahim Tatlıses â??Urfa'da Oxford vardı da okumadık mı?' diyor. Bizim durumda da malzeme bu, iÅ?çilik bu. Bu üründen ne beklenebilir? Binaların durumunun ne olduÄ?unu bilmemiz lazım. TeÅ?hisi doÄ?ru koyarsan tedaviyi yaparsın.

İstanbul'u Aysel Gürel'e benzetiyorum

Bu niteliksiz malzemeyle ne kadar konut yapıldı?

O yıllardaki inÅ?aatların yüzde 99'u bu malzemeyle yapıldı. SanayaÄ?ının bile karne ile verildiÄ?i bir dönemde kumu, demiri ithal mi getirecektim? Bu dönemler İstanbul'un Anadolu'dan en fazla göç aldıÄ?ı, içine edildiÄ?i, gecekondulaÅ?manın en yoÄ?un olduÄ?u yıllardı.

Binalar hem estetik hem de deprem güvenliÄ?inden yoksun yapıldı. 8.5-13.5'luk tuÄ?lalardan dıÅ? duvar yaptık, ısı yalıtımı sıfır. Bir ton kömürle ısınılacak yerde beÅ? ton gidiyor. İnsanlar bu dönemde bile tuÄ?la duvarlı, sıvasız binalarda oturuyor. Yıllar önce rahmetli Aysel Gürel'in bir reklam filmi vardı. Estetik ameliyata girip sargıların içinden Deniz Akkaya çıkıyordu.

Ben İstanbul'u Aysel Gürel'e benzetiyorum. Aysel Gürel'e ne kadar makyaj yaparsan yap, Deniz Akkaya olmaz. Ben bunu söylediÄ?im zaman Aysel Gürel saÄ? idi, herkes ondan çekinirdi ama bana hiçbir Å?ey demedi. İstanbul'un binaları da bu durumda.

Uzmanlar gelsin, yerinde tespit yapalım

ElazıÄ? depremi ile ilgili ne söylersiniz?

ElazıÄ?'da kerpiç evler 6.0 Å?iddetinde depremle yıkıldı, 41 kiÅ?i öldü. 6.0 deprem nedir ki? Japonya'da 7, 7.5 Å?iddetindeki depremde adam çay içiyorsa, sadece bardaÄ?ını tutuyor çay dökülmesin diye. 6.0 ile 7.5 arasında yıkıcılık etkisi bin katıdır. İstanbul'daki binaların çoÄ?u ElazıÄ?'daki o kerpiç evlerden daha kötü. Uzmanlar gelsinler, gidip yerinde tespit yapalım. Ben felaket tellallıÄ?ı yapmıyorum. İÅ?i bilen biri olarak saptama yapıyorum.

Haiti'deki binalar İstanbul'dan iyi

İstanbul'da da büyük bir deprem bekleniyor...

İstanbul'da yakın bir zamanda 7.0'nin üzerinde deprem bekleniyor. 1999'daki Gölcük depreminde binlerce insan göçük altında kaldı ve enkazlarla atıldı. Ã?lü sayısı olarak önce 50 binler konuÅ?uldu sonra 17 binlere indi. Bu rakamlara da inanmıyorum.

Bu depremin İstanbul'da olduÄ?unu düÅ?ünsenize. Gölcük, İstanbul'un bir mahallesi kadar. Haiti'de 7.2 depremde, yıkılan Å?ehir 1.5 milyonluk nüfusa sahip. Resmi ölü sayısı 320 bin. İnanın enkaz altında kalanlarla 500 bindir. Bu da 1.5 milyonluk Å?ehrin üçte biri demek. Ã?zellikle incelettirdim. Oradaki binaların birçoÄ?u İstanbul'dakilerden iyi. Bunu iddia ediyorum, gidelim tespit yapalım. İstanbul'un üçte birini düÅ?ünmek bile istemiyorum.

Binaların yüzde 70'i yıkılıp yeniden yapılmalı

Gölcük depremi sonrası geçen 11 yılda yapılan hiçbir Å?ey yok mu?

Allah bize 10-11 yıl kredi saÄ?ladı, biz o krediyi gittik, BeyoÄ?lu'nda pavyonda yedik. Şu andaki yöneticiler güya deprem hazırlıÄ?ı yapıyorlar. Bir meydana 10 kamyon moloz döküyorlar, 3 tane kurt köpeÄ?i, 5 tane adamla deprem tatbikatı yapıyorlar.
Deprem kapıda. Neyi bekliyoruz? İstanbul'a adam gibi yerel yönetici lazım. Alacak eline kazmayı, İstanbul'un yüzde 70'ini yıkacak, yeniden yapacak.

İstanbul yıkılırsa Türkiye ayaÄ?a kalkamaz

Yerel yönetimler ne yapabilir?

İstanbul BüyükÅ?ehir Belediye BaÅ?kanı Kadir TopbaÅ?'ın beyanatına katılıyorum. İstanbul'a özel deprem yasası çıkarılmalı. Kentsel DönüÅ?üm Yasası'nın adam gibi yürürlüÄ?e girmesi ve uygulanması lazım. Yasanın yönetmeliklerle desteklenmesi, yerel yöneticilerin elinin güçlendirilmesi gerekli.

Yerel yöneticilerin oy kavgasını bırakıp bu iÅ?e kellesini koyması, cesur olması lazım. Bizim imar planı yapma yetkimiz yok. Bunu yapacak olan yerel yönetimler. Adam gibi bir plan yapılsın, biz görev almaya hazırız. Toplu Konut İdaresi (TOKİ) kentsel dönüÅ?ümü kısmen yapmaya çalıÅ?ıyor. Ama bu, TOKİ'nin altından kalkabileceÄ?i bir hadise deÄ?il. Ã?ok büyük bir hadise.

Türkiye yıkılsın, İstanbul Türkiye'yi ayaÄ?a kaldırır ama İstanbul yıkılırsa Türkiye'yi kimse ayaÄ?a kaldıramaz. Büyük bir depremde İstanbul'a ordu bile giremez. İstanbul'da ölen Å?anslıdır diyorum. Yoksa açlık ve sefaletten öleceksin. Kaçmak istesen yol bulamayacaksın.

Topluma rant vermekten korkmamak lazım

Sizin öneriniz ne?

İnÅ?aat Å?irketleri yerel yönetimle çalıÅ?acak. Herhangi bir yerleÅ?im biriminde kaç tane daire var? Mesela 100 tane. O bölgeye 150 dairelik bir imar planı hazırlanacak. VatandaÅ?a 100 daire yerine 150 daire yapacaksınız. Bunu da ancak vatandaÅ?a rant vererek çözmek mümkün. Rant denince yanlıÅ? anlaÅ?ılıyor.

Bundan korkmamak lazım. Devletin zenginliÄ?i halkının zenginliÄ?i ile olur. Sen adama kazanacaÄ?ını göstereceksin. Bugün BaÄ?dat Caddesi'nde gördüÄ?ünüz süslü püslü binaların ciÄ?eri yok. Bu caddedeki eski binaların çoÄ?unda oturan kesim, orta dereceli memur emeklisi.

Adam binasında güçlendirme yapamıyor, dıÅ?arı da çıkamıyor. 10 dairelik bir apartman düÅ?ünün. Gidip sahiplerine â??Yandaki parselle birleÅ?, arazini büyüt, oradaki 10 daireyle birlikte 20 daire mi oluyor, ben 20 deÄ?il 30 daire yapacaÄ?ım.

Devlet oraya bir pay versin. Git müteahhitle anlaÅ?. Binanı yenile' diyeceksin. Bu durumda ev sahibi de müteahhit de devlet de kazanır. Devletin cebinden tek kuruÅ? çıkmadıÄ?ı gibi ekonomiye yüzlerce milyar dolarlık ek gelir saÄ?lanır. Tüm binalar 10 yılda yenilenir.

Pazarları kız arkadaÅ?ımı alıp Å?antiye gezerim

Bir gününüz nasıl geçiyor?

Ben sabaha karÅ?ı 5'te bile yatsam 7'de kalkarım, 8'de çaycıdan bile önce iÅ?imin baÅ?ındayım. Ã?ünkü iÅ?imi çok seviyorum. Günde ortalama 15-18 saat çalıÅ?ıyorum. Tabi kız arkadaÅ?larımdan, ailemden fırça yiyorum. Tatil nedir? SevdiÄ?in bir Å?eyi yapmaktır. Ben iÅ?imi severek, tatil gibi yapıyorum.

Pazar günleri kız arkadaÅ?ımı da alıp Å?antiyeleri gezerim. İÅ?im olmadıÄ?ı zaman herhalde amacı olmayan, boÅ? çuval gibi hissederim. Herkes saklı yapıyor ama ben neysem oyum

Ã?ok fazla toplum önündeyim dediÄ?iniz olmuyor mu hiç?

İÅ?imde de özel hayatımda da hiçbir zaman yamuk yumuk iÅ?in içinde olmadım. EÅ?imden 11 yıldır ayrıyım, tabi ki saÄ?lıklı bir adamım. Kız arkadaÅ?larım olması doÄ?al. Herkes gizli saklı yapıyor. Ben neysem oyum.
En lüks otomobille Etiler'e Bebek'e de giderim, varoÅ?lara da. Oradaki insan da bana sevgiyle bakar. Helikopterimi eleÅ?tiriyorlar. Ben zamanı daha verimli hale getirmek için helikopter kullanıyorum. Rolls Royce ile Å?antiyeye de giderim orman içinde ava da.

O otomobile o kadar para verdiysem anasını da bellerim, tepe tepe de kullanırım. Ben her gün dıÅ?arıya çıkan bir adam deÄ?ilim ki. 15 günde bir en fazla haftada bir dıÅ?arıya eÄ?lenmeye çıkarım. Ama nedense her gece dıÅ?arıdaymıÅ?ım gibi bir algı oluÅ?tu.

Şunu söyleyeyim. Geçen yıl Bodrum'a sadece 2 kez gittim. Birinde cuma akÅ?amı gidip pazar döndüm. DiÄ?erinde cumartesi gidip yine pazar döndüm. İnsanlar zannediyorlar ki hep oradayım. Ben gittiÄ?im yerde ses getiriyorum.

İÅ?ini adam gibi yaparsan para peÅ?inden geliyor

Amerikan finans dergisi Forbes milyarderler listesi ile ilgili neler söyleyeceksiniz?

Forbes listesinde dünyada 488'inci ya da Türkiye'de 6'ncı sırada olmuÅ?um. Bunun gibi bir derdim yok. Para kazanmak hiçbir zaman birinci amacım olmadı. Benim için 10 tane yarım, bir bütün yapmaz. Babam varlıklıydı.

1977'de kuÅ?ak çatıÅ?ması yüzünden sırtımda bir ceketle ayrıldım yanından ve 3-5 yıl para kazanmak için çalıÅ?tım. Ama ondan sonra yaptıÄ?ım her iÅ?te â??Ã?nce iÅ?imi adam gibi yapayım' dedim. Zaten iÅ?ini adam gibi yaparsan, baÅ?arırsan, para peÅ?inden geliyor. O para da seni nereye getiriyor?

Ã?çüncü, beÅ?inci, onuncu. İÅ?imi adam gibi yapıp bu ülkeye biraz daha katma deÄ?er saÄ?layıp istihdam yaratabiliyorsam, bu beni kazandıÄ?ım paradan çok daha fazla mutlu ediyor.
İnci NeÅ?eli Ã?zoÄ?lu / Posta