Piyasalarýn büyüme rekorlarý kýrdýðý dönemlerde dahi on binlerce kiþinin ödeme güçlüðüne girdiðini ve takibe alýndýðýný düþünürsek son yýllardaki gibi dönemlerde sorunlu kredilerin artmasýný çok doðal karþýlamalýyýz. Genelde borçtan korkan bir halk olmamýza raðmen gene plansýz ve iþleri oluruna býrakma alýþkanlýklarýmýz yüzünden çok sayýda kredi sorunlu hale dönüþmektedir. Biraz daha iyi planlanlama ile sorun yaþamayacak tüketicilerin takibe düþmeleri bankalar tarafýndan da arzulanan bir durum deðildir'¦

Tüketiciler Kanunlarý   Bilmiyor'¦

Zaman zaman ödeme sýkýntýsýna düþmek olaðan bir durumdur. Sýk sýk ödemeye sadýk kalmamak ise biraz plansýzlýk daha çok ta umursamazlýktýr. Ödeme sýkýntýsýna düþen tüketici 'temerrüt faizi ne ise öderim' yanýlgýsýna düþtüðünde kredibilitesine zarar vermeye baþlamýþ demektir. Kredi kaydýnýn bozulmasýnýn çok ötesinde, bir kaç aylýk ödeme sýkýntýsý süreci sonrasýnda tüketici tüm borcu bir defada öde ya da konutunu kaybet seçenekleri arasýna sýkýþabilir..

Ýki Taksiti Ödememezlik Yapmayýn'¦

Taksit geciktirmek bankanýn erken uyarý sistemine takýlmanýza yetecektir'¦   Eðer üst üste 2. Taksitinizi de ödemezseniz temerrüt haline düþtünüz demektir. Banka size gecikmiþ taksitlerinizi ödemeniz için bir uyarý yazýsý gönderecektir. Ödemekte gecikirseniz ve 2. Taksit tarihinden sonra 1 ay daha herhangi bir ödeme yapmazsanýz   artýk krediniz muaccel hale gelmiþtir ki, bu da insiyatifin banka tarafýna geçtiði anlamýna gelir. Son zamanlarda bankalar daha yapýcý olmakla beraber ödemekte gecikir ve uyarýlara cevap vermezseniz krediniz kat edilir ve kat edilen kredilerin eski ödeme planýna dönmesi imkansýz gibidir.

Sýkýntýya Düþerseniz Bankanýzdan Kaçmayýn'¦

Kültürümüz nedeniyle mahçubiyet hayatýmýzýn büyük bir parçasý. Sýkýntýya düþen borçlu sorunla yüzleþip çözüm aramaya çalýþacaðý yerde kaçmayý seçebiliyor. Bu da bankanýn zaman vermesini saðlamak yerine tam tersi daha hýzlý aksiyon almasýna neden olabiliyor. Ýþin içine avukatlar girdiðinde ise maliyet daha da artýyor'¦ Sýkýntýya düþtüðünüz dönemde bankanýzla yüzleþip kolaylýk saðlatmaya çalýþmanýz, bankanýzýn üstünüze gelmenizi beklemekten daha akýllýca bir hareket olacaktýr.

Sýkýntýlý Döneminizde Kendi Çözümünüzü Kendiniz Bulmanýz Gerekebilir'¦.

Ödeme sýkýntýsýna düþmek üzere olduðunuzda bu dönemi atlatmak için bir yöntem geliþtirebilirsiniz. Taksitleri geciktirmeye baþladýðýnýzda bunu tüm bankalarýn Kredi Kayýt Bürosundan görüntüleyebileceðini unutmayýn. Bu nedenle örneðin sýkýntýya düþeceðiniz dönemi bir destek kredisiyle geçirmek mümkün olacaksa, kredi kaydýnýz bozulmadan baþvurunuzu yapmanýz iþe yarayabilir. Yaratacaðýnýz fonlama sizi konut kredinizde yaþayacaðýnýz gecikmelerden koruyabilir.

Haciz Süreci Baþlarsa'¦

Krediniz takibe alýndý   ve haciz süreci baþladýysa zararýnýzý minimuma indirecek tek giriþim konutunuza haciz gelmeden bir alýcý bulmak olacaktýr. Unutmayýn ki, haciz sonrasý icradan ilk satýþta konut ,deðerinin yüzde altmýþýna kadar düþük deðerden satýlabilir. Bir þekilde yeterli talep gelmez ve iþ 2. ihaleye giderse baþlangýç deðeri konutun muhammen deðerinin %40'ý olacaktýr. Ýcra masraflarýný da düþünürseniz bu süreci yaþamak yerine yeterince zaman varken konuta makul bir alýcý bulmak ve krediyi defaten kapatmak zararý minimize etmenin tek yolu olacaktýr. Unutmamanýz gereken ise konutunuza haciz geldikten sonra alýcýlarýn bu iþlemi riskli bularak satýn almayý tercih etmemelerinin beklenir bir hareket olacaðýdýr. Sonu belli bir yola girilmiþse yapacaðýnýz tek þey acele etmek olacaktýr'¦

Kefillerin Durumu'¦

Sorunlu kredilerin arttýðý dönemlerde kredi sahipleri dýþýnda, bir yakýnýna kefil olanlarýmýz için de kabus dolu günler baþlar. Konut kredisi kefillerinin bir þansý kredinin saðlam bir teminatýnýn bulunmasýdýr. Yasaya göre alacaklý banka borçlunun üzerine gidip tüm çareleri tüketmeden kefilin üzerinize gidemez. Diðer yandan gerek konutun icradan satýþý, gerekse diðer tahsilat yöntemleriyle kredi ve masraflarýn tamamý kapanmazsa kefil aradaki farký ödemek zorunda kalacaktýr. Bu nedenle kefilin haciz sürecine dahil olup, gerekirse konutu satýn alma seçeneðiyle kendini zarar etmeden kurtarma giriþimi mantýklý olabilir'¦

Kredibilitenizi Bozarsanýz Refinansman Þžansýnýzdan Olabilirsiniz'¦

Düzenli gecikmiþ   taksitler ve kredi kaydýný bozacak iþlemler krediniz için refinansman ya da yeniden yapýlandýrma þansýný da elinizden alabilir. Eðer kredi kaydýnýz bozulduysa oranlar düþtüðünde bankanýz yeniden fiyatlandýma talebinizi kabul etmeyebilir. Bunun ana nedeni, bankanýzýn böyle bir mecburiyetinin olmamasý ve yapmasýndaki mantýðýn refinansman ile sizi baþka bankaya kaptýrmama arzusu olmasýdýr. Kredi kaydý bozulmuþ bir tüketici, refinansman talebini yeni bir bankaya kabul ettirmekte zorlanacaktýr. Bu. bankanýzýn üzerindeki baskýyý azaltacaðý için mevcut oranýný düþürmemek için de iyi bir neden olacaktýr.  

Kredi Kaydýnýzý   Bozmamanýn Kurallarý:

Kredi Kullanmaktan çekinmeyin. Kredi kullanýp ödemelerini düzenli yapan tüketicinin bankalar nezdinde kredibilitesi hiç kredi ürünü kullanmamýþ kiþilerden daha yüksektir.
 

Kredi taksitlerinizi geciktirmeyin. Her türlü gecikme kayýt altýna girecektir ve bir sonraki baþvurunuzda karþýnýza çýkacaktýr.
 

Ödeme kabiliyetinizin üzerinde baþvuruda bulunmayýn. Baþvurularýnýzdan red almanýz kredi kaydýnýza girecek ve sonraki deðerlendirmeler için negatif etki yaratacaktýr.
 

Red almanýza raðmen benzer baþvurularý farklý bankalara yapmayýn. Çok sayýda red almanýz ve Kredi Kaydýnýzýn sýk sýk sorgulanmýþ olmasý negatif etkiyi arttýracaktýr.
 

Herhangi bir kurumla ihtilaf yaþadýðýnýzda kontrolün elinizden çýkmasýna izin vermeyin. Basit bir hizmet aldýðýnýz kuruma ödeme yapmadýðýnýzda aleyhinize hukuki süreç baþlatýlýrsa kredi kaydýnýz zarar görebilir.
 

Kýyý   Bölgeler Sorunlu Kredilerde Önde'¦

Aralýk 2009 itibarýyla konut kredilerinde sorunluluk oranýnýn bir önceki aya göre biraz daha azalarak %2,10'a düþtüðünü görüyoruz. Yýlýn son çeyreðinin yeni kredi hacmi açýsýndan oldukça verimli olduðunu düþünürsek düþen rasyoya aldanmamak gerekir. Artan taze kredinin sorunlu krediler rasyosunu düþük tutmasý gayet doðaldýr. Sorunlu kredilerde kýyý bölgelerimiz olan Karadeniz, Ege ve Akdeniz 'in önde olmasý da baþka bir ilginç ayrýntý... Karadeniz %2,67 ile tüm bölgeler arasýnda en çok sorunlu konut kredisine sahip olan bölge olarak öne çýkýyor. Karadeniz'i %2,61 ile Ege Bölgesi takip ediyor'¦.  

Haciz süreci

Ýhale süreci

Korunma yöntemleri

Nejat Özonay