Ýstanbul Emlak Komisyoncularý ve Danýþmanlarý Odasý Yönetim Kurulu Baþkaný Sabri Ateþ, Ýstanbul'da konut piyasalarýnda bir hareketliliðin göze çarptýðýna iþaret ederek, 'Bu canlýlýða oranla bir sonuç elde edilmemektedir. Kuru kalabalýk söz konusudur' diyor.

Üç yýl öncesine kadar yoðun bir talebin olduðu emlak piyasasýnda þu sýralar duraðan bir dönem yaþanýyor. Her yer satýlýk ve kiralýk ilanlarýyla dolu. Konut açýðýnýn yýllýk yaklaþýk 700 bin sýnýrýna dayandýðý Türkiye'de birbiri ardýna yapýlan projeler nedeniyle sadece Ýstanbul'da satýlmayý bekleyen 400 bin sýfýr, 300 bin civarýnda ise kiralýk konut olduðu ifade ediliyor.

Fiyatlar iki-üç yýl öncesine oranla yüzde 30 düþmüþ durumda. Ayný durum kiralýklar için de geçerli. Bankalarýn aylýk konut kredisi faiz oranlarý da yüzde l'lerin altýnda. Fakat buna raðmen talep yok. Ev alma hayali kuranlar, fiyatlar daha da düþecek mi beklentisi içindeler. 'Þžu an ev almak için uygun bir dönem mi? Beklemek mi yoksa bir an önce harekete mi geçmek gerekiyor?' sorularý kafalarý uzun süredir kurcalýyor.

Öte yandan birikimi olup gayrimenkule yatýrým yapmayý düþünen bir kesim de var. Bu kiþiler için de 'Neye yatýrým yapmak daha kazançlý, En çok prim yapacak yerler neresi?' sorusunun cevabý çok önemli. Biz de bu sorulan cevabýný en iyi bilen isimlerden birine, Ýstanbul Emlak Komisyoncularý ve Danýþmanlarý Odasý Yönetim Kurulu Baþkaný Sabri Ateþ'e sorduk. Ateþ, bu konudaki sorularýmýza ilginç yanýtlar verdi.

Mortgage Market: Yeni görev döneminizde Ýstanbul Umum Emlak Komisyoncularý Esnaf Odasý'nýn adý artýk Ýstanbul Emlak Komisyoncularý ve Danýþmanlarý Odasý olarak deðiþti. Sizi bu isim deðiþikliðine iten neden neydi?

Sabri Ateþ: 7 Þžubat 2010 tarihinde yapýlan genel kurulda üyelerimiz tarafýndan yeniden göreve getirildik. Bu genel kurulda alman en önemli kararlardan biri bu tarihten itibaren odamýzýn unvanýnýn 'Ýstanbul Emlak Komisyoncularý ve Danýþmanlarý Odasý' olarak tescil edilmesi oldu. 1999 yýlýnda nasýl bir ilki gerçekleþtirerek emlak komisyonculuðunun kanuni bir meslek haline getirdiysek, yine bir ilki gerçekleþtirerek mesleðimize 'Danýþmanlýk' statüsünü getirerek bu durumu unvanýmýz ile de tescillemiþ olduk. Yeni dönemde en önemli hedefimiz mesleðin çýtasýný devamlý yükselterek, mesleðe giriþ ve icra noktasýnda en üst düzeyi yakalamaktýr.

Yeni dönemdeki ilk icraatýnýz ne olacak ne tür çalýþmalara imza atmayý planlýyorsunuz?

Ateþ: Sürekli mesleki eðitimler ve denetimler, bölge toplantýlarý düzenliyoruz. Ýstanbul genelinde 600 üyemizi gönüllü bölge temsilcisi olarak atayarak denetimleri yaygýnlaþtýrmayý ve disiplini saðlamaya çalýþýyoruz. Bu temsilcilerimiz tapu dairelerinde ve sokaklarda korsan emlakçýlarý tespit ederek bize bildiriyorlar. Bu korsanlar hakkýnda yasal iþlemler uyguluyoruz. Ancak her þeye raðmen bazý hukuki engellemeler ve yasal eksiklikler yüzünden istediðimiz gibi netice de alamýyoruz. Bu sebeplerden en büyük amacýmýz, devamlý gündeme getirmeye çalýþtýðýmýz, 'Emlak Komisyonculuðu ve Müþavirliði Kanun Taslaðý'nýn bir an önce kanunlaþarak bu keþmekeþliðin bitirilmesidir.

Þžu anda Ýstanbul'da ki gayrimenkul piyasasýnda ne tür deðiþimler gözleniyor? Bu deðiþim hakkýnda bilgi verebilir misiniz?

Ateþ: 2010 yýlýnýn ikinci çeyreðinde gayrimenkul piyasalarýnda bir canlanma görülmeye baþlandý. Özellikle konut kredisi faizlerinin aylýk yüzde l'in altýna düþmesi kredili satýþlarýn önemli ölçüde yükselmesine sebep oldu. Yapýlan bir araþtýrmada nisan ayý itibari ile son bir yýlýn endeksinde Ýstanbul'da metrekare satýþ bazýnda yüzde 0,68 artýþ gözlemlenmiþtir. Fakat gerek birinci el satýlamayan konut stoku gerekse ikinci elde satýlamayan konutlarýn çokluðu göz önüne alýnýrsa, bu durumda piyasalarda gerçek anlamda bir canlanma olmadýðý sonucu çýkarmak mümkündür. Ýstanbul'da konut piyasalarýnda bir hareketlilik göze çarpmaktadýr ancak; bu canlýlýða oranla bir sonuç elde edilmemektedir. Yani tabiri caizse bir kuru kalabalýk söz konusudur. Sosyal tipi, küçük metrekareli, uygun fiyatlý projeler, ödeme kolaylýðý ile desteklenirse satýlmaktadýr. Ancak lüks konseptte yapýlmýþ, yüksek aidatlý, yüksek bedelli projeler alýcý bulamamaktadýr.

Yaþanan ekonomik kriz ile birlikte duraklama dönemine giren emlak piyasasýnda size göre iþler ne zaman açýlýr?

Ateþ: Her zaman þunu ifade ediyoruz; Türkiye'de emlak ve inþaat sektörü ekonomik krizden en az bir yýl önce durgunluða girmiþtir.

Ekonomik kriz döneminde de had safhaya çýkmýþtýr. Fakat krizden çýkýþ da yine bu sektörde yaþanacaktýr. Burada en önemli husus mortgage sisteminin gerçek anlamda uygulanmasý, emlak ve inþaat sektörünün gerekli hukuki düzenlemelerinin acil olarak hayata geçirilmesidir. Her önüne gelenin müteahhit ve emlakçý olduðu, hiçbir kaide ve kural tanýmayan kiþi ve kurumlarýn cirit attýðý bir sektör, dünyanýn hiçbir ülkesinde görülmemektedir. Unutmamak gerekir ki inþaat ve emlak sektörü Türkiye ekonomisinin yüzde 35'ini oluþturan, yüzlerce yan sanayiye iþ ve istihdam saðlayan lokomotif sektördür. Bu sektör baþýboþ býrakýlmayacak kadar önemlidir. Eðer bu düzenlemeler yapýlýrsa özellikle mortgage sistemi hayata geçirilerek düþük faizli uzun vadeli krediler gündeme gelirse kýsa zamanda netice alýnabilir.

'Klasik emlakçý kimliðinden sýyrýlýyoruz'

Artýk geliþen gayrimenkul sektörünün ktaleplerine yanýt verme adýna eðitimli emlakçý yetiþtirmeye dönük çalýþmalarýnýz olacak mý?

Ateþ: Türkiye'de klasik emlakçý anlayýþýný yýkan kurum zaten biziz. 1995 yýlýndan beri hukuk mücadelemiz devam ediyor. Yýllarca süren mücadele sonucu 1999 yýlýnda emlakçýlarýn eski 507, yeni 5362 sayýlý yasa kapsamýna alýnmasýný saðladýk. Bu sayede hukuken sadece tellal diye tanýmlanan mesleðimizi 'Emlak Komisyoncusu' statüsüne aldýrdýk. 2004 yýlýnda yayýnlattýðýmýz TS11816 Emlak Komisyonculuðu Zorunlu Standart Tebliði ile yine Türkiye'de ilk olarak bir hizmet sektörünün mecburi standardýný oluþturduk.
2007 yýlýnda Türkiye'de ilk defa mortgage brokerliði'ni gündeme getirerek aylarca yaptýðýmýz araþtýrmalar sonucunda 2007 ve 2008 yýllarýnda ülke genelinde 650 kiþiye mortgage eðitimleri verdik. Milli Eðitim Bakanlýðý ile protokol yaparak bu kiþilere mesleki eðitim sertifikasýný verdik. 2007 yýlýnda Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüðü'nün bir genelge yayýnlamasýný saðlayarak emlakçýnýn tapularda iþlem yapabilmelerini saðladýk. 2010 yýlýnda danýþmanlýk statüsünü de alarak artýk emlakçýlarýn ayný zamanda danýþman olmalarýnýn önünü açtýk. Devamlý eðitimler, seminerler vererek, denetimlerle ve otokontrol sistemlerini devreye sokarak kaliteyi yükseltmeye azami gayret gösteriyoruz. Deðerleme Uzmanlýðý sýnavlarýna emlakçýlarýn alýnmadýðý dönemlerde bizzat Sermaye Piyasasý Kurulu (SPK) ile görüþerek meslektaþlarýmýzýn da bu sýnavlara alýnmasý konusunda mücadele verdik. Yine SPK uzmanlarýna Konut Deðerleme Uzmanlýðý konusunda telkinlerde bulunduk ve bu statüdeki uzmanlarýn lisanslamasýnda katkýlarýmýz oldu. Ýstanbul Ticaret Odasý(ÝTO) ile müþterek hazýrlanan Lisanslý Emlak Komisyonculuðu ve Müþavirliði kanun çalýþmalarýnda bulunarak, kanun taslaðýnýn hazýrlanmasýna önemli katkýlarda bulunduk.
Mortgage Market