İstanbul Sanayi Odası (İSO) Meclis Başkanı  Erdal Bahçıvan, gezinin Türkiye ´nin ABD ile ilgili ezberini bozan bir gezi  olduğunu bildirdi.
               
Bahçıvan, A.A muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye ´nin ABD ´ye bakış  açısının çok güçlü bir ticari akıl olarak oluşmadığını, bakış açısının daha  ziyade savunma, siyasi ve bürokratik bakış açısının hakim olduğunu kaydetti. ABD  ile daha çok büyük ve güçlü Türk firmalarının yaptığı karşılıklı ilişkiler  olduğunu belirten Bahçıvan, şunları söyledi:
               
'Küçük ve orta boy işletmelerimizin, orta boy firmalarımızın ticaret  denince ABD aklına gelebilmiş değil. Bakış açısı askeri, siyasi ve bürokratik  boyutta. Sıkıştığımız zaman yardım aldığımız bir ülke boyutundaydı bugüne kadar.  Öyle olduğu zaman da ABD perspektifimiz New York ve Washington boyutunda  oluşuyor. ABD ´nin her bir eyaleti bir ülke. Eyalet bazlı, eyalet ve ürün odaklı  çalışma yapıldığı takdirde mevcut ihracatın kat be kat üstünde bir Amerika resmi  ortaya çıkması çok   rahatlıkla mümkün olacak. Tabii ki ABD kolay değil, rekabet  koşulları çok zor ama kabul edelim ki dünya demek Amerika demek. Herşey büyük,  pazar da tüketim de arabalar da yollar da harcamalar da büyük. Biz de o kadar az  bir noktadayız ki, yüzde 100 büyüseniz ABD pazarında binde 4, yüzde 200 büyüseniz  binde 6 olacaksınız. Ben Türkiye ´nin müteşebbislerinin, ihracatçılarının bütün  zorluklara rağmen, Amerikan pazarında doğru odaklanıldığı takdirde bugünkü  seviyelerin kesinlik ve kesinlikle çok daha üzerinde elde edebileceği bir başarı  fırsatları görüyorum.
               
Başlatacağımız yer zaten başarılı olacağımızı çok net gösteriyor. Öyle  bir sığ noktadayız ki. Bütün işadamlarımız ABD ´yi eyalet bazlı çok daha iyi  tanımaları gerekmekte. Eyalet olarak bu çalışmaların çok daha iyi analizler  yapılması gerekiyor. Mutlaka ABD ´nin içinde yaşamak lazım. ABD ´yi daha proje  bazlı, daha yerinde analizler yapılan, uzun vadeli politikalar oluşturan yapıda  gerçekleştirdiğimiz takdirde Çin ´in elde etmiş olduğunun yüzde 3 ´ünü elde etsek  10 milyar dolara ulaşırız. Bu çok zor olmasa gerek. ABD ´nin bir takım sıkıntılar  var. Bir de ABD ´den ticari ilişkilerimizin çok mükellefiyeti var ve bunu  zorlamalıyız.'
               
MAKİNE VE AKSAMLARI İHRACATÇILARI BİRLİĞİ YÖNETİM KURULU ÜYESİ ACARKAN-
               
Makine ve Aksamları Sektör Kurulu Başkan Yardımcısı, Orta Anadolu Makine  ve Aksamları İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Serol Acarkan, ABD ´nin  çok büyük bir pazar olduğunu, buraya girmenin kolay olmadığını, durmadan çalışmak  gerektiğini söyledi. Bu pazara girmenin makine sektörü için biraz daha zor olduğunu vurgulayan  Acarkan, şöyle konuştu:
               
'Bir numara olana makine satmanız o kadar kolay değil. ABD ´ye 289 milyon  dolarlık ihracat yapıyoruz. Bunun büyük çoğunluğu aksam. ABD ´den ithalatımız  500-600 milyon dolar. Esas ticareti savunma sanayi yapıyor. Burada büyük ticaret  merkezi kurmamız, bu merkezde her sektörün elemanları ve başında da ticaret  müşavirliğinden biri olmalı. Buraya yaş meyve satamazsınız. Hedeflediğiniz  sektörler olmalı. Bu sektörün tüm lobi faaliyetlerini yapmak lazım. Tamamen  pazarlama faaliyeti yapmak gerekir. Buraya ayrıca Eximbank ´ın kredi tanımlaması  yapıp, makineyi alanı 4-5-6 sene finanse etmesi lazım. Rakipler, Almanya,  İngiltere, Güney Kore, Çin dahi bunu yapıyor. Bizim finans gücümüz yetmez.'
               
Makine sektörünün 10 milyar dolarlık ihracatı olduğunu bildiren Acarkan,  ithalatın ise 23 milyar dolar olduğunu, petrolden sonra en fazla açık makine  sektöründe olduğunu anlattı. Kendilerinin ithal edilen 17 milyar dolarlık  makineyi yapabileceklerini, kalan 4-5 milyar dolarlık bölümü yüksek teknoloji  olması nedeniyle üretemeyeceklerini vurgulayan Acarkan, şöyle devam etti:
               
'Şu anda Türkiye ´ye öyle bir zarar veriliyor ki, kullanılmış makinede  yaş sınırını kaldırdılar. Adam gidiyor 10 yıllık makineyi getiriyor. Türkiye ´de  yapılamıyorsa al. Türk malı bozulduğu zaman ortalık ayağa kalkıyor ama yabancı  bir malda hiçbir şey yapılmıyor. Biz dolaylı olarak 500 bin kişiye iş sağlıyoruz.  İstihdamı da kalkınmayı da çözecek tek şey var o da makine. Onun dışında bir  kalkınma modeli yok.'
               
Acarkan, makinenin ana ihracat alanının Avrupa olduğunu, Rusya, Irak,  İran, Mısır, Kuzey Afrika gibi yakın ülkelere de makine ihracatı yapıldığını  kaydetti.
               
EGE TÜTÜN İHRACATÇILARI BİRLİĞİ BAŞKAN YARDIMCISI GÜREL
               
Tütün ve Mamulleri Sektör Kurulu ile Ege Tütün İhracatçıları Birliği  Başkan Yardımcısı Noyan Kazım Gürel, ABD gezisinin başlangıç olması nedeniyle  amacına ulaştığını ama altının doldurulması gerektiğini kaydetti. Doldurulması  için en azından 1,5-2 ay önce ABD ´li işadamlarına haber verilerek, işadamlarının  organize edilmesi ve tekrar ticari heyetler gönderilmesi gerektiğini belirten  Gürel, şunları söyledi:
               
'Onların da hazırlanmasına zaman vermemiz lazım. ABD ´de gittiğimiz  yerlerde en büyük şikayet, ´çok kısa sürede haber verdiniz. Doğru dürüst sizi  karşılayacak, sizin karşılığınızı bulacak organizasyon zamanımız olmadı ´  şeklindeydi. Güzel bir başlangıç oldu. Gittiğimiz yerlerde çok güzel karşılandık.  Eksikliğini hissettiğim şey. Biz bizeydik. Oranın basın kuruluşlarını görmedim.  Toplantılarda Amerikalılar çok azdı. Esas Amerikalılara ulaşmamız lazım.
               
ABD ´ye eyalet olarak bakmak doğru. Amerika ´da her eyaleti bir devlet  olarak görmek lazım.'
               
Tütün piyasasının dünyada oligopol piyasası haline geldiğini, çok az  şirketin, tedarikçinin, kullanıcının olduğu yarı tekel bir hal aldığını bildiren  Gürel, şöyle dedi:
               
'ABD ile rakamlarımız o kadar ufak ki. Her alanda bence potansiyel  olabilir. Her konuda istikbalimiz var. Şu andaki ihracat rakamının 4-5 misli, 10  misli olabilir. Özellikle ufak şirketler bizi tanımıyor. Karşılıklı diyalog,  karşılıklı güven aşılamamız lazım. ABD ´de herşey lobi. Lobi kuruluşu olmayan bir  şirket bir yere kadar gidebilir. Organizyon, lobi faaliyetleri ABD için şart.'
               
TÜRKİYE MÜTEAHHİTLER BİRLİĞİ YÖNETİM KURULU ÜYESİ YENİGÜN
               
Türkiye Müteahhitler Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Edip Yenigün, ABD ´nin  inşaat sektörü açısından Türkiye ile uzak mesafesi olduğu için çok da kolay  olmadığını söyledi. Houston ´da müteahhitlik yapan Türkler olduğunu gördüğünü ama  bunların 2-5 milyon dolarlık ufak, çoğu da yenileme işleriyle uğraştığını  kaydeden Yenigün, şöyle konuştu:
               
'Kar oranları yüzde 30-50 ama 1 milyon dolarlık işte hiçbir şey. Bizim  amacımız şuydu buradan işbirliği yapabileceğimiz bir Amerikan firmasını bizim  firmalarla bir araya getirebilir miyiz? Bunu da açıkçası Şikago ´da başardık.  Şikago ´da Türkiye ´de özellikle enerji alanında yatırım yapmak isteyen birkaç tane  firma çıktı. Bunlar 150-250 megavatlık hidro elektrik santrallara, yenilenebilir  enerji yatırım yapmak istiyorlar. Bir de dağıtım işine girmek istiyorlar.  Görüştüğümüz firmalar eylül ayı içinde Türkiye ´ye gelecekler. Bizim firmalarla  nasıl bir araya getiririz, nasıl işbirliği yaptırırız ona bakacağız. Dağıtımda  kayıp kaçak çok. Güneydoğu Anadolu ´da 6 ile gidin kayıp kaçak yüzde 68 ´i geçiyor.  Yabanı ortakla olursanız müeyyide uygulamanız çok daha kolay. Adamın elektriğini  kesiyorsunuz. Parayı ödüyor. Teknolojik olarak ihtiyacımız yok ama netice olarak  ülkeye de sermaye geliyor.'
               
Son krizle sermaye eksikleri olduğunu vurgulayan Yenigün, ödemelerde çok  büyük gecikmeler olduğunu, bunu da Eximbank ´ın ödenmemiş paraya kredi açmasıyla  aştıklarını ama bunda da en büyük sıkıntının teminat mektubu sorunu olduğunu  kaydetti. Şartların geçen seneye göre biraz daha iyi olduğunu belirten Yenigün,  şöyle devam etti:
               
'Yeni gelişmekte olan ülkelerde Türk müteahhitlerinin iş yapma şansı çok  daha kolay. Gelişmiş ülkelerde çok fazla iş yapamıyoruz. Eğer Afrika ülkelerine  açılabilirsek. Kapılarımızdan biri kapanıyor. Rusya krizden çok etkilendi.  Libya ´ya ağırlık verdik ama orada da birkaç aydır ödemelerde bir sıkıntı var. Bu  sefer yönümüzü Suudi Arabistan ´a çevirdik. Cezayir, Fas var. Tabii Irak başlı  başına bir yer. Yeniden imar edilecek. Hem kuzeyde hem de güneyde yapılması  gereken çok büyük işler var. Yalnız güneyde güvenlik sorunu var. Çok iyi bir  ortam, talep bulunuyor. 2008 ´de 26, 2009 ´da 19 milyar dolarlık iş yaptık. İç  piyasalarda daralma var. Hükümet önlem aldı ve altyapıya ağırlık verdi. Hem duble  yollar, hem barajlar. Böyle olunca ihale çok ama rekabet var.'
               
2008 ´de dünyanın en büyük 225 firmasına giren firma sayısı konusunda  Türkiye ´nin üçüncü, 2009 ´da ise ikinci olduğunu, kendilerinin hiç olmazsa bu sene  onun aşağısına düşmemek istediklerini kaydeden İyigün, bu sene 19-20 milyar  dolarlık ciroyu tutturmalarının bir başarı olacağını söyledi.
               
Yenigün, Arizona ´nın Phoneix yakınlarında yerleşik Hopi kabilesinin  1500-2000 civarında ev, yol, su, kanalizasyon, alış veriş merkezi yaptırma  isteğiyle ilgili olarak da Kızılderililerin aslında yatırım istediğini ama  Türkiye ´den ABD ´ye müteahhit getirmenin o kadar da kolay olmadığını bildirdi.
AA