İki yıl süreyle İstanbul Defterdarlığı’nda yerine getirdiği Defterdar Yardımcılığı görevinin ardından, yaklaşık bir yıldır Kocaeli Defterdarı olarak görev yapan Süleyman Dal; İstanbul ve Kocaeli’ndeki izlenim ve deneyimleri sonucunda, her iki ilin mali ve ekonomik konumları itibarı ile birbirine paralel olduğu, yatırım alt yapısı olarak da birbirlerine benzediği ve Kocaeli’nin özellikle İstanbul’un sosyal ve ekonomik statüsüne katkısının büyük olduğunu belirtti. Süleyman Dal’ın Kocaeli hakkındaki değerlendirmeleri: "Kocaeli Doğu Marmara’ da yer alan, sanayi, endüstri ve ticaret merkezi olmasının yanı sıra, coğrafi konumu nedeniyle deniz ve kara ulaşımı ile tatil yöreleri, doğal güzellikleri, yaz ve kış sporları yönünden ülkemizin önemli kentlerinin başında yerini almaktadır. Kültür, sanat, eğitim kenti olarak da önemli gelişmeler göstermektedir. Kocaeli nüfusu 2005 yılında 1 milyon 338 bin, 2006 yılında 1 milyon 366 bin olarak gerçekleşmiş ve Türkiye toplam nüfusu içindeki payı yüzde 1,86 olarak belirlenmiştir. Bu oran ülkemizin nüfus artışı ortalamasının üzerindedir. Sanayileşme nedeniyle ilimiz yüksek oranda göç edilen bir ildir. 17 Ağustos 1999 depremi nedeniyle önemli ölçüde göç vermiş olsa da, göç akımı artarak devam etmektedir. Göç nedeniyle il nüfusunun artışı önemli oranda olmaktadır. Göç akımının devam edeceği ve nüfus artışının ülkemizin ortalama nüfus artış hızının üzerinde gerçekleşeceği varsayılmaktadır. İlimizde 1999 yılında gerçekleşen depremin ardından yıkılan binalar ile zemini deprem açısından riskli olduğu belirlenen alanlarda bulunan binaların terk edilmesi nedeniyle büyük bir konut açığı oluşmuştur. Özellikle kullanılamayan binalar ile hukuksal ve niteliksel durumları açısından değerlendirildiğinde, konut açığının devam ettiği sonucuna varılmaktadır. Ayrıca yapılış tarihleri dikkate alındığında, 50 yaş ve üzeri konut sayısının yüksek olduğu ve ilerleyen yıllarda bu sayının artacağı, tarihi binalar dışında kalan binaların ömürlerinin sona ereceği ve bu nedenle de konut ihtiyacının artacağı sonucuna varılmaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu verileri dikkate alındığında ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneğinin araştırmasına göre; İlimizde 2007-2015 yılları arasında 94 bin konuta ihtiyaç olacağı, hane halkı sayısındaki artışa bağlı olarak bu yıllar arasında konut ihtiyacının 67 bin, kentsel dönüşüm kaynaklı konut ihtiyacının ise 9 bin olacağı, her yıl için ortalama konut stokunun binde beşinin yenileneceğinin varsayıldığı anlaşılmaktadır. Kocaeli ülkemiz içinde kişi başına düşen geliri en yüksek olan kent olup, 5.477 dolar olan kişi başına düşen gayri safi milli hasıla ile ülke ortalamasının üzerindedir. Bu açıdan da konut talebinin ve konut finansman sisteminden yararlanma olanağının artacağı varsayılmaktadır. İlimizde deprem sonrasında kalıcı konutlar inşa edildiği ve deprem açısından zemini riskli olan alanların bırakılarak yeni konut alanlarının oluştuğu, özel sektörün yeni konut inşaatlarına başladığı, yerleşimin zemini sağlam olan kuzeydeki ve doğudaki alanlara kayarak, yeni konutların çoğunun bu alanlarda yapıldığı anlaşılmaktadır. Zemin durumu göz önüne alınarak en fazla 4 kat inşaat izni verildiğinden, 3 katlı binalar site veya toplu konut şeklinde yapılmaktadır. Bu binaların bir kısmı villa görünümlüdür. Toplu Konut İdaresi Başkanlığının ve kentsel dönüşüm amaçlı büyükşehir belediyesinin konut üretimi, merkez ve bağlı ilçelerde hızla sürmektedir. Alışveriş merkezleri açısından da ilimizde halkımızın tercih ettiği birçok hiper ve süpermarket bulunmaktadır. Büyük olasılıkla ilerleyen yıllarda yeni alışveriş merkezlerine ihtiyaç duyulması halinde, ilimiz arazilerinde yeni yatırımların gerçekleştirilme potansiyeli bulunmaktadır. Kocaeli, turistik tesisleri, mesire yerleri, doğal güzellikleri ve yaz – kış sporları açısından yerli ve yabancı turistleri konuk etmektedir. Kış sporlarında turizm gelişme bölgesi ilan edilen Kartepe’nin gelişme potansiyeli yüksektir. Yeniköy ve Yazlık beldeleri de sağlık ve termal turizm alanında turizm merkezi ilan edilmiştir. Doğa sporlarının yapılabileceği çok sayıda seçeneğin yanı sıra, doğal güzellikleri ve kıyıları ele alındığında dikkate değer bir potansiyel bulunmaktadır. Özellikle turizm gelişme bölgesi ilan edilen Kandıra İlçesi kıyı bandı, eşsiz güzellikleri ile turizme katkı sağlamaktadır. Ayrıca Maşukiye Beldesi gibi birçok belde, çevre illere ve özellikle İstanbul’a yakınlığı ve ulaşım kolaylıkları nedeniyle pek çok ziyaretçiyi misafir etmektedir. Hatta ziyaretlerin önemli bir kısmının yerleşime dönüştüğü görülmektedir. Coğrafi konumu ve karayolu ağı itibarı ile ilimizde sanayi de önemli yer tutmakta, kendi sanayisi ile birlikte İstanbul için de taşımacılık ve lojistik alan haline gelmesinin yanı sıra, genişleyen sanayi içindeki çevre iller için de bu alanda önem arzetmektedir. Bu yönden de ilimizdeki sanayi alanları ihtiyacının genişleyeceği öngörülmektedir. Sanayi, lojistik ve organize sanayi bölgeleri ele alındığında, özellikle Gebze, Körfez, Derince İlçeleri ile merkeze bağlı Köseköy Beldesi ile Cengiz Topel Havaalanı çevresi önemli potansiyele sahiptir. Muhtelif limanlardan çok sayıda gemi faydalandığından, ekonomiye ilimiz limanları aracılığıyla büyük katkı sağlanmaktadır.
Tüm bu açıklamalar sonucunda, ilimizde arazi gereksiniminin ne denli önemli boyutlarda olduğu ortaya çıkmakta, belirtilen sektörlerde gelişmenin sağlanabilmesi için öncelikle arazi potansiyelinin bulunması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu potansiyelin oluşturulmasında Hazine taşınmazlarının önemi büyüktür. Hazineye ait taşınmazların daha kısa sürede ekonomiye kazandırılması amacıyla, 4706 Sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun kabul edilerek 18.07.2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu Kanunun 4. maddesi uyarınca Hazineye ait taşınmaz mallar; a) Karşılıklı olmak, Dışişleri Bakanlığının olumlu görüşü alınmak ve diplomatik amaçlarla kullanılmak kaydıyla yabancı devletlere, b) Üzerinde çeşitli amaçlarla kişiler lehine sınırlı ayni hak tesis edilmiş ise, zemini ile üzerindeki bina ve tesislerin Hazineye geçmesi gereken kısmı, talep edilmesi halinde hak lehdarlarına, c) Hisse oranı yüzde kırkı, hisse miktarı uygulama imar planı sınırları içinde dörtyüz, dışında ise dörtbin metrekareyi aşmamak kaydıyla talepte bulunan hissedarlarına, d) Belediye ve mücavir alan sınırları dışında, köy ve mezraların yerleşme alanı içinde bulunan ve yüzölçümü beş bin metre kareye kadar olan Hazineye ait taşınmaz mallar kullanıcılarına, e) 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa göre kurulan vakıflara, f) Kuruluş amaçlarında kullanılmak ve ticari faaliyete konu edilmemek üzere; kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlar ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, g) Tapu kayıtlarında tapu fazlalıklarının Hazineye ait olduğuna ilişkin şerh bulunan taşınmazlardaki fazlalıklar, tapu malikine veya mirasçılarına, h) Serbest bölge olarak kullanılmak üzere, bu amaçla tahsis edilmiş taşınmazlar da dahil, gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerine, i) Toplu konut amaçlı olarak kullanılmak üzere, düzenlenecek protokolle belediyelere, Rayiç bedel üzerinden doğrudan satılabilir. Hazineye ait taşınmazlar; organize hayvancılık yapacaklar ile kamu kurum ve kuruluşlarına, küçük sanayi sitesi yapılmak üzere bu amaçla kurulmuş kooperatifler ile kamu kurum ve kuruluşlarına, borsa yapılmak üzere ticaret borsalarına, serbest bölge olarak kullanılmak üzere, bu amaçla tahsis edilmiş taşınmazlar da dahil, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, teknoloji geliştirme bölgelerinde yönetici şirkete, üzerinde en az onmilyon ABD Doları karşılığı Türk Lirası tutarında ve en az elli kişi istihdam sağlayacak yatırım yapacaklara, toplu konut üretmek amacıyla Toplu Konut İdaresi Başkanlığına, bu yerlerin amacı dışında kullanılamayacağına dair tapu kütüğüne şerh konulmak suretiyle, 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas değer üzerinden doğrudan satılabilir. Yine aynı Kanunun 5. maddesi uyarınca; Hazineye ait taşınmazların satış bedeli taksitle de ödenebilir. Taksitle ödeme halinde, satış bedelinin en az dörtte biri peşin, kalanı en fazla iki yılda ve taksitlerle kanunî faizi ile birlikte ödenir. Taksitli satışlarda taksit tutarını ve kanunî faizlerini karşılayacak miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu verilmesi veya satışı yapılan taşınmazın üzerinde 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümleri uyarınca Hazine lehine kanunî ipotek tesis edilmesi halinde, taşınmaz alıcısı adına devredilir. Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin tahsil edilen kısmından öncelikle yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla % 10’u, ilgili belediyelerin 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Kanun hükümlerine göre oluşturulan fon hesabına aktarılır. Kalan kısmından ise ilgili belediyeye % 30, varsa büyükşehir belediyesine % 10 oranında pay verilir. Belediye mücavir alan sınırları dışındaki köylerde bulunan Hazine taşınmazlarının satış bedellerinin tahsil edilen kısmından, % 25 oranında; dörtte biri ilgili köy tüzel kişiliğine ödenmek ve kalanı diğer köylere götürülecek hizmetlerde kullanılmak üzere, il özel idarelerine pay verilir. Bu paylar tahsilini takip eden ayın yirmisine kadar ilgili idarelerin hesaplarına aktarılır. Belediyelere veya köy tüzel kişiliklerine yapılan satış ve devirlerden elde edilen gelirler ile özel ödenek kaydedilen satış gelirlerinden pay verilmez. Kanunun 7/B maddesinde; Hazineye ait taşınmazlar; konut yapılmak amacıyla rayiç bedel üzerinden konut yapı kooperatiflerine, kooperatif birliklerine veya bu birliklerin oluşturduğu üst birliklere, bunlar arasında yapılacak ihale ile satılabileceği hüküm altına alınmıştır. Görüldüğü üzere 4706 sayılı Kanun, öncesinde taksitli satış, doğrudan satış… gibi hususlarda herhangi bir düzenleme bulunmayan Hazine taşınmazlarının, kişi ve kurumlar tarafından değerlendirmesi yönünde büyük yenilik ve kolaylıklar getirmiştir. Ayrıca, yukarıda belirtilen idarelere taşınmazların satış bedeli üzerinden pay verilmesi, bu idareler açısından da gelir kaynağıdır. Böylelikle Hazine kendi gelirinden gelir tahsis ederek, ekonomik ve idari gelişmeye artı bir gelişme sağlamaktadır. Ayrıca Hazine taşınmazlarının 5.000,00.-YTL üzerindeki satış bedellerinin, iki yıl içinde eşit taksitler halinde ve yıllık % 9 gibi düşük bir kanuni faiz oranıyla ödeme imkanı bulunması, arazi edinmek isteyen vatandaşlarımız için büyük bir kolaylıktır. Bu şekilde hem peşin ödeme dolayısı ile satın alınmasına pek de yanaşılmayan Hazine arazilerinin satışı daha çok mümkün olmakta, hem de ekonomik gücü yetersiz olan vatandaşlar taşınmaz mal sahibi olabilmektedir. Kocaeli İli genelinde Hazine’ye ait toplam 1 milyar 136 milyon 811 bin 473 metrekare yüzölçümlü 28.967 adet taşınmaz bulunup, toplam 760 milyon 67 bin 793,62 metrekare yüzölçümlü 5 bin 776 adedi tahsis amaçlarında kullanılmak üzere çeşitli kurumlara tahsislidir. Böylelikle tahsisli taşınmazların yüzölçümlerinin Hazineye ait taşınmazların yüzölçümlerine oranı, yaklaşık olarak yüzde 65 gibi bir oranla ifade edilebilir. İlimiz dahilinde yapılan tahsislere örnek verilecek olursa, halen ikinci Ulus Pazarı olarak hizmete girmesi gündemde olan arazi ile eski Bekirpaşa Belediyesi binası İl Özel İdaresi’ne tahsis edilmiştir. Böylelikle halka hizmet verilmesine esas olmak üzere, Hazine mülkiyeti kendine ait taşınmazları bedelsiz ve karşılıksız olarak kamunun kullanımına sunmakta ve bu şekilde kamu hizmetinin yerine getirilmesi için alt yapıya katkıda bulunulmaktadır. Defterdarlığımızca satışa sunulan araziler www.kocaelidefterdarligi.gov.tr internet sitesinde ilgililerin değerlendirilmesine sunulmakta ve bu ilanlar güncel olarak sitede yayınlanmaktadır. Vatandaşlarımız tarafından bu sitenin sık kullanılanlar olarak internet ortamına eklenmesinin ve düzenli olarak, sık aralıklarla takip edilmesinin faydalı olacağı kanaatindeyiz. www.kocaelidefterdarligi.gov.tr internet sitesinde satışa sunulan taşınır ve taşınmaz malların açıklayıcı bilgilerinin yanında dijital resim ve ortafoto görüntüleri de yayınlanarak ilgilenen yatırımcılarımızın bilgisine sunulmaktadır. Vatandaşlarımızın Hazine arazisi satın almak istemeleri halinde, talep edilen arazinin belirlenerek İdaremize yazılı olarak ya da elektronik posta yoluyla basit bir başvuru yapılması yeterlidir. Satın alma talepleri Defterdarlığımızca en kısa sürede sonuçlandırılmaya çalışılacaktır."
|
Kocaeli Defterdarı Dal, Kocaeli’nin İstanbul’a katkılarını ve Kocaeli’deki yatırım fırsatlarını değerlendirdi.
