İstanbul Emlak Komisyoncuları Odası Başkan Yardımcısı Nizamettin Aşa, "Türk insanı ’Dünyada mekan, ahirette iman’ diyerek dünyada mekanı ahirette imanla eş tutuyor. Bu yüzden batık konut kredileri oranı sadece binde 4-5’ler civarında. Bu batık oranında artış var ama bence risk yok. Yabancılar da Türk insanının bu özelliğini biliyor, mortgage sistemi oturunca kredi musluğu açılacak" diyor.

Türk insanı borcuna sadık

Emlak piyasalarındaki durgunluğu fırsat olarak değerlendirmek gerektiğini düşünen Nizamettin Aşa, "Bir dönem emlak fiyatları şişti, üzerinde köpük oluştu. Halen bir köpük var. Fakat bu köpüğü, pazarlık yaparak alabilirsiniz. Ayrıca faizler yüksek deniyor. Bence fiyatların şişmesi ve ekonomik belirsizlik yüzünden kredi kullanımı az. Mortgage sistemi tam oturunca insanlara da 700-800 YTL taksitle konut alma fırsatı tanınınca konut fiyatları da satışları da artacak" diye konuşuyor.

Yabancı bizi biliyor

Batık konut kredilerinin toplam kredilere oranının da sanıldığının aksine düşük olduğunu söyleyen Nizamettin Aşa, "Konut kredilerinde geri ödememe oranı binde 4-5 civarı. Bu geri ödememe oranı, Türk insanının borcuna sadık olduğunu gösteriyor. Ben zaten hep söylüyorum: Türk insanı ’Dünyada mekan, ahirette iman’ diyerek dünyada mekanı ahirette imanla eş tutuyor. Konut bizim için mukaddes bir mekan. Türk insanları bu zihniyette" ifadelerini kullanıyor. Yabancıların da, Türk insanının borcuna sadık olduğunu bildiğini savunan Nizamettin Aşa, "Bu yüzden mortgage fonları kolayca gelecek. Yabancılar bu fonları getirmek için ikincil piyasaların oluşmasını bekliyor. Zarar etme şansları yok, zarar edeceklerini düşünseler fonlar gelmez" diyor. Nizamettin Aşa şöyle devam etti: "Mortgage sistemi kapsamında ABD’de 11 trilyon dolar kredi kullandırılmış. Türkiye’de konut kredileri toplamı 35 milyar YTL. Mortgage sistemi ile insanlara öyle imkan sağlanacak ki, nakit para kullanılmayacak, kredi kullanılacak. Gelişmiş ülkelerde konutların yüzde 90-95’i mortgage’la alınıyor. Biz de o yöne gideceğiz. 2010 senesinde piyasamız canlanacak. Satılamayan evlere bile alıcı çıkacak."

Son aylarda emlak ve inşaat piyasasında yaşanan durgunluk yüzünden nakiti veya peşinata yetecek parası olanların büyük pazarlık gücü bulunuyor. Bu faizlerle bile kredi alınabileceğini savunan Nizamettin Aşa, "Mortgage sistemi için ikincil piyasaların açılması lazım. İkincil piyasaların 1-1.5 yıl içinde açılmasını bekliyorum. İpotek finans kurumunun hayata geçmesi elzemdir. Sistem hayata geçince kolay kredi alınacak ve bu fiyata ev bulmak hayal olacak" diyor.

’Gerçek mortgage sistemi gelecek’

İstanbul Emlak Komisyoncuları Odası Başkan Yardımcısı Nizamettin Aşa, "Türkiye’de insanlar önünü göremediği için, uzun vadeli borçlanmaya pek sıcak bakmıyor" görüşüne karşılık, "Mortgage sistemi farklı... Neticede kendi içinde bağımsız bir sistem. Mortgage kendi vadesini yaratır" diyor. Aşa, "Bugün aylık yüzde 1.6 faize kredi kullanırsınız ama ileride yüzde 1’e düşebilir. İnsanların önünü göremediği söyleniyor. Siz ayda 700-800 YTL taksitle ev taahhüt edersiniz, uzun vadeli borçlanmaya da girilir. Mortgage sisteminin sloganına uygun, yani ’kira öder gibi taksitlerle’ ev sahibi olma imkanı yaratırsan niye almasın!" diyor.

Ekonominin lokomotifi inşaat hareketlenecek.

Nizamettin Aşa, pazarlık yaparak en az yüzde 10 indirimle konut sahibi olunabildiğini savunarak, "Pazarlık yaptıktan sonra bu faizlerle bile konut alınabilir" görüşünü savundu. Aşa, "Mortgage sistemi kapsamında ikincil piyasalar 1-1.5 yıl içinde açılacak. SPK Başkanı ilk 5 yılda 100-150 milyar dolar mortgage fonu geleceğini söylemişti. Ekonominin lokomotifi gayrimenkul piyasası hareketlenince 300’e yakın meslek grubu canlanacak" dedi.

Ali ÖZTÜRK / Hürriyet Seri İlan Gazetesi