Anadolu illerine yoğunlaşan idare konut açığının hızla çoğaldığı, yoğun göç alan İstanbul’da yeterince sosyal konut üretemekle eleştirildi. TOKİ, dört yılda Hadımköy, Pendik, Halkalı, Küçükçekmece, Tuzla ve Taşoluk bölgelerinde alt ve orta gelir grubu için yaklaşık 20 bin sosyal konut inşa etti.Geçtiğimiz yıl 500 bin konut hedefiyle ikinci konut hamlesine başlayan İdare İstanbulluları konuta doyuracak hamlelere imza atacak. TOKİ Başkanı Erdoğan Bayraktar, başta Kayabaşı olmak üzere şehrin farklı bölgelerinde hızlı bir atağa kalkacaklarını ve 4 yıl içinde kentte 65 bin ucuz konut inşa edeceklerini belirtiyor. Bayraktar’la inşaat sektörünü, TOKİ’nin İstanbul hedeflerini konuştuk.

Toplu Konut İdaresi (TOKİ) 12 milyon nüfusa sahip İstanbul’da yeterli sayıda sosyal konut üretmemekle eleştiriliyor. İdare’nin 2003 yılından bu yana İstanbul’da gerçekleştirdiği sosyal konut üretimini başarılı buluyor musunuz?

Bu tür eleştiriler zaman zaman dile getiriliyor, ancak pek haklı eleştiriler olduğu söylenemez. 432 ilçemizde faaliyet gösteren TOKİ, toplamda 317 bin konut üretmiştir. İstanbul’da ise 2003 yılından itibaren üretmeye başladığımız toplam konut sayısı, 62.264’dir. Bunların 25 bin 550’si sosyal konut. Bu rakam diğer illerde ürettiğimiz sosyal konut rakamlarından çok daha fazladır. İstanbul’da belediyelerle işbirliği yaparak gecekondu alanlarının tasfiyesine yönelik çalışmalar yürütüyoruz. Gelir paylaşımı yöntemiyle kentin değerli arazileri üzerinde örnek yerleşim alanları oluşturuyoruz.

Müteahhitler İstanbul’da arsa bulamamaktan şikâyetçi. Arsa sorunu TOKİ’nin çalışmalarını etkiliyor mu? İstanbul’da konut üretmeyi isteyip de arsa sorunundan dolayı vazgeçtiğiniz alanlar var mı?
İstanbul’da uygun arsa bulma konusunda biz de sıkıntılar yaşıyoruz. Devlet arazileri esasen Maliye Bakanlığı bünyesindeki Milli Emlak Genel Müdürlüğü kontrolündedir. Biz de ihtiyaç duyduğumuz arsaları Maliye Bakanlığı’mızdan temin ediyoruz. Uygun arsaları uygun maliyetlerle bulmak; kurumlar arası arsa devirlerini hızlı bir şekilde gerçekleştirmek; imarsız, altyapısız ve tescil dışı arazileri tescilli hale getirerek, imar uygulamalarını yapmak ve altyapılı hale getirmek konularında bizim de büyük sıkıntılarımız oluyor ve bu sıkıntıları gidermek için ciddi zaman harcıyoruz.

İstanbullu müteahhitlerin ’TOKİ’nin arsası devletten, bize de TOKİ gibi bedava arsa verilse konut fiyatlarını düşürürüz’ şeklinde yaklaşımı var. Bu görüşe katılıyor musunuz?

TOKİ’nin devletten aldığı arsaların bir kısmı bedelsizdir, hepsi değil. Bedelsiz devraldığımız arsalar genelde Doğu, Güneydoğu, İç Anadolu gibi bölgelerimizde yer alıyor. İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük şehirlerimizde ya da diğer illerimizde biz de arsaları bedeli mukabilinde alıyoruz. Ayrıca, TOKİ’nin bedelsiz aldığı arsaların çoğu imarsız, altyapısız ve tescil dışı arsalardır. TOKİ bunları tescilli hale getirerek, imar uygulamalarını yapma, altyapılı hale getirme konusunda ciddi gayret göstermekte ve harcama yapmaktadır. Bu arsalar üzerinde yapılan uygulamalar neticesinde Hazine’ye önemli miktarda KDV ödemesi de yapıyoruz. Müteahhitlerimizin eleştirisinin gerçeği yansıtmadığını gösteren başka bir veri de, TOKİ’nin “sosyal konut üretmekle görevli”, “alt gelir grubu ve yoksul grup vatandaşların konut edinmesini sağlamaya çalışan”, okul, sağlık ocağı, hastane, ticaret merkezi, cami, spor sahaları gibi “her türlü sosyal donatıyı ücretsiz olarak konut alıcılarına sağlayan”, “gecekondu dönüşümlerini gerçekleştirmeye çalışan” bir kurum olmasıdır. Kâr amacı gütmediğimizden, vatandaşımıza sadece konut değil bir “yaşam alanı” ürettiğimizden, halkımıza ucuz konut sağlamaya gayret ettiğimizden avantajlarımızın bu konularda aranması faydalı olur.

TOKİ’nin sosyal konut projeleri hâsılat paylaşımından elde edilen gelirle finanse ediliyor. Ancak siyasi ve ekonomik gelişmeler sebebiyle İstanbul’daki hâsılat paylaşımı projelerinde satışlar çok yavaş ilerliyor. Hâsılat paylaşımındaki konutlar elde kalırsa ne olacak?